Hervormde Kerk te Schettens


Hylke Sipkes Hinnema

Op 21 mei 1691 betaald Meindert Douwes Hoitinga, als administrerend kerkvoogd van Schettens, 42:1:0, dus 42 caroli guldens en 1 stuiver aan Hijlke Sipkes, 'slot en uijrwerkmaaker' te Sneek, 'ter saake repareren vant uijrwerk in de toorn'. Een flink bedrag voor die tijd, aangezien bijvoorbeeld de schoolmeester destijds 60 gulden per jaar kreeg. Dit betrof dus een grote onderhoudsbeurt of verbouw van het uurwerk.

Dit werk was dan ook voorbehouden aan echte specialisten en zeker niet voor de plaatselijke (dorps)smeden. Het uurwerk staat in de toren, meestal onder de klok en in een aparte ruimte. Via het uurwerk worden de wijzers op de wijzerplaten bediend, waardoor het hele dorp de tijd kon zien. Tevens zorgt het uurwerk ervoor dat de uren ook werden geslagen, zodat men ook in de verte wist hoe laat het was, bijvoorbeeld de arbeiders op het veld.
Hoe lang Schettens al een uurwerk had is (nog) niet bekend, maar van het Friese dorp Genum is bijvoorbeeld bekend dat het uurwerk aldaar uit 1564 stamt.

Wie was nu die Hylke Sipkes uit Sneek?

Via tresoar.nl vond ik al gauw zijn ondertrouw op 2 mei 1684 te Sneek, met Rixtie Tjeerds Nordman. Zij was een dochter van de Sneker burgemeester, schepen en raadsman Tjeerd Nordman, dus Hylke verkeerde in gegoede kringen en was onderdeel van de plaatselijke elite van Sneek. Het vak van slot- en uurwerkmaker stond dus wel in hoog aanzien.

Onze Hylke werd op 3 oktober 1652 te Sneek gedoopt als zoon van Sipke Hinnes Hinnema, burger hopman aldaar, en Nel Hylckes. Vader Sipke was overigens afkomstig van Bolsward en was zover bekend de eerste met de achternaam Hinnema (of: Hennema), duidelijk een patroniems-achternaam, dus vernoemd naar zijn vader.  Ook deze Sipke zijn vader en zelfs grootvader Hinne Pijters was hopman te Bolsward.
(een hopman is hoofdman over een vendel of compagnie burgers).

Hylke Sipkes liet zes kinderen dopen in Sneek tussen 1685 en 1693. Eind 1692 of begin 1693 speelde zich een drama af, want bij het dopen van het zesde kind, Hylke, werd erbij geschreven dat de vader inmiddels overleden was. Postuum werd deze baby dus naar zijn vader vernoemd. Van deze kinderen stierven vier reeds in het eerste jaar en van de overige twee kon ik verder niets vinden, dus waarschijnlijk werden ook zij niet volwassen.

Op internet vond ik nog een afstamming via de Hannema genealogie, maar deze is waarschijnlijk onjuist.
De Hinnema's, of later ook Hennema's, hebben hun eigen achternaam en eigen genealogie.
In Jelsum stond in vroeger tijden de Hinnema State, waar in de 15e en 16e eeuw Hinnema's woonden. Een link met deze adellijke familie is echter niet bekend.
Een tekening hiervan uit 1723 bevindt zich in de Universiteit van Leiden.

Zo zit er achter een simpele vermelding in het kerkeboek van een paar honderd jaar geleden, een bijzonder verhaal.
Van de meeste uurwerkmakers is helaas weinig bekend, hopelijk dat dit soort korte publicaties wat meer licht laat schijnen op deze belangrijke groep vakmensen. Vergelijk het maar eens met de orgelmakers, van hun is meestal veel meer bekend.

André A. Buwalda
Schettens, oktober 2013


Bronnen:

- http://home.wanadoo.nl/mpaginae/Sneek/bestuur.htm
- www.tresoar.nl

 

Fragment genealogie Hinnema

 

Eerste Generatie

 

1.  Hinne Pijters, ook bekend als Henne Pyters.[1]  Woonde te Bolsward.

    

     3e huwelijk?

     Bolsward, huwelijken 1649 Vermelding: Derde proclamatie op 16 december 1649 Bruidegom: Hinne Peters afkomstig van Bolsward Bruid: Griet Doedes afkomstig van Bolsward Opmerking : weduwnaar en Hopman, zij is weduwe van Hermen Hermens.

 

     Hij trouwde (1) Anke Pyters, op 8 Nov 1608 in Bolsward, overleden BEF 1627.1  Anke: Afkomstig van Bolsward.

 

     Hij trouwde (2) Simck Sipkes, op 20 Nov 1627 in Bolsward.  Simck: Afkomstig van Bolsward.

 

                             Kinderen:

            2.       i.     Sipke Hinnes Hinnema.

 

 

Tweede Generatie

 

2.  Sipke Hinnes Hinnema, ook bekend als Sipke Hennema, ook bekend als Siepke Hennes,1 ook bekend als Syepke Hennes,1 gedoopt 29 Mrt 1629 in Bolsward,1 overleden 3 Okt 1680 in Sneek,1 beroep burger hopman.1  Afkomstig van Bolsward, woonde te Sneek.

 

     Hij trouwde (1) Nel Hylckes, op 21 Feb 1652 in Sneek, overleden 22 Mrt 1670 in Sneek.1  Nel: Afkomstig van Sneek.

 

                             Kinderen:

            3.       i.     Hylke Sipkes Hennema.

                      ii.    Tjibbe Sipkes, gedoopt 21 Mei 1654 in Sneek.1

                      iii.   Henne Sipkes, gedoopt 4 Mei 1656 in Sneek.1

                      iv.   Jancke Sipkes Hinnema, gedoopt 8 Aug 1658 in Sneek.1

 

                             Zij trouwde Rienck Johannes.

 

            4.       v.    Henne Sipkes.

                      vi.   Jan Sipkes Hennema, ook bekend als Jan Sipkes Hinnema.1  Woonde te Sneek.

 

                             Hij trouwde Aefke Tierds Noordman, op 21 Mei 1693 in Sneek (dochter van Tjeerd Djurres Nordman [raadsman, schepen, burgemeester] en Griettie Hendricxdr, gedoopt 28 Jan 1666 in Sneek.1  Zij zijn ondertrouwd op 6 Mei 1693 in Sneek.1  Aefke: Afkomstig van Sneek.

 

    

     Hij trouwde (2) Aeltie Jans, op 15 Jun 1673 in Sneek.1  Aeltie: Afkomstig van Sneek.

 

 

Derde Generatie

 

3.  Hylke Sipkes Hennema, ook bekend als Hylke Sipkes Hinnema,1 gedoopt 3 Okt 1652 in Sneek,[2] overleden ABT Jan 1693 in Sneek,1,2 (zie info 1), beroep raadsman, slot- en uurwerkmaker, slotenmaker.1  Woonde te Sneek.

     Was in 1691-1693 raadsman te Sneek, zie http://home.wanadoo.nl/mpaginae/Sneek/bestuur.htm.

 

     Hij trouwt Rixtie Tjeerds Nordman, ook bekend als Righie Noordman,1 (dochter van Tjeerd Djurres Nordman [raadsman, schepen, burgemeester] en Griettie Hendricxdr., overleden 6 Sep 1736 in Sneek.1  Zij zijn ondertrouwd op 2 Mei 1684 in Sneek.1

 

                             Kinderen:

                      i.     Sipke Hylkes, gedoopt 6 Mei 1685 in Sneek.1

                      ii.    Sipke Hylkes, gedoopt 27 Mrt 1687 in Sneek.1

                      iii.   Sipke Hylkes, gedoopt 8 Aug 1688 in Sneek.1

                      iv.   Jantien Hylkes, gedoopt 13 Dec 1689 in Sneek.1

                      v.    Jantien Hylkes, gedoopt 3 Mei 1691 in Sneek.1

                      vi.   Hylke Hylkes, gedoopt 22 Jan 1693 in Sneek.1

 

4.  Henne Sipkes, ook bekend als Hinne Sipkes,1 gedoopt 21 Okt 1660 in Sneek.1

 

     Hij trouwde N.N..

 

                             Kinderen:

                      i.     Sipke Hinnes, gedoopt 21 Jan 1686 in Bolsward.1

 

 
 

Info 1  Was overleden voor de geboorte van zijn jongste zoon.

 


[1]  Internet: www.tresoar.nl.

[2]  Internet: www.genealogieonline.nl.

 

http://www.geheugenvannederland.nl/?/nl/items/UBL01:P306-3N030A

Deze mooie tekening van het Huis Hinnema dateert uit 1723 en bevindt zich in de Universiteit van Leiden. (het draagt bovenin een onjuist opschrift 'Oosterzee te Blikkering').
Van een relatie tussen Sipke Hinnema en deze 'adellijke familie' is vooralsnog geen sprake.