Historie Schettens - Longerhouw

deel 84: Schoolmeesters te Schettens, deel III


Door: Hartman Sannes (1890-1956)
Uit: Nieuwsblad van Friesland, voortgezet in 'Heerenveense Koerier'
1941-1948

Onderwijzer Sannes verzamelde bijna alle schoolmeesters van Friesland, van 1600 tot 1950. Zo kwam ook onze gemeente aan de beurt, waarin dus Schettens vermeld staat in aflevering 16. Aangezien het een lang artikel is, is het over drie histories verdeeld. 


De Schoolmeesters van Wonseradeel, in den loop der tijden (vervolg)

16. SCHETTENS en LONGERHOUW.

De 5 Aug. 1839 trad in functie Justus Sikkes Gerkema, zoon van de meester van Abbega, daar geboren in 1814. In 1830 was hij kwekeling bij zijn vader, in 1833 ondermeester te Lemmer, in 1836 te IJlst, in welke jaren hij rep. de 4e, 3e en 2e rang behaalde. Het salaris bedroeg nu f 200 benevens de schoolpenningen en vrije woning. Omstreeks Mei 1844 vertrok hij naar Abbega als opvolger van zijn overleden vader.

De laatste onderwijzer der openbare school te Schettens is geweest Leonardus Hugius van Koppelman  Bokma, die hier 23 Sept. 1844 zijn intree deed. Geboren in 1821, was hij in 1838 kwekeling te Sneek (4e rang), in 1842 ondermeester te Harlingen (3e rang), vanwaar hij te Schettens kwam. De school telde nu 24 leerlingen. In Oct. 1849 behaalde hij de 2e rang.

Intussen had Longerhouw z'n langgekoesterde wens vervuld gezien: de Kerk had er een eigen schooltje geopend. In de Lw. Crt. van 8 April 1842 werd opgeroepen "een onderwijzer 3e rang en ongehuwd, om zich te verbinden in de Bijzondere school van de Kerk te Longerhouw alsmede tot de waarneming der posten van koster en voorzanger bij de Herv. Gemeente aldaar, op een jaarwedde van f 175 van de Kerk benevens vrije inwoning en de schoolgelden van 16 leerlingen a 40 cts. in 't kwartaal; zich aan te melden aan de secretarie van Wonseradeel.

Of deze oproeping aanstonds succes heeft gehad, kan ik niet zeggen, maar vast staat, dat in 1851 het schooltje te Longerhouw er was en dat in 1852 aan 't hoofd daarvan stond Jan Sjoerds de Jong, in 't bezit toen van de 2e rang. Hij was er in 1858 nog, doch in 1861 is dit schooltje weer opgeheven. Jan de Jong, geb. 1829, was in 1846 kwekeling te Makkum, in 1847 ondermeester aldaar. Na de opheffing van zijn schooltje in 1861 werd hij weer ondermeester te Makkum, weldra (1865) hoofd te Haskerhorne.

De opheffing der school te Longerhouw had tengevolge, dat die te Schettens in 1862 vergroot moest worden. (Gem. verslag). De school met de onderwijzerswoning behoorde nog altijd aan de Herv. Gemeente. In 1880 richtten de Kerkvoogden van Schettens zich tot de gemeenteraad met het verzoek om de school en de onderwijzerswoning aldaar te hunner beschikking te stellen. Bij raadsbesluit van 22 Jan. 1881 werd de openbare school te Schettens opgeheven, wegens gebrek aan leerlingen; de 12 Mei 1881 werd de school gesloten en aan meester Koppelman Bokma eervol ontslag verleend.

Bijzonder onderwijs

In 1872 werd hier een bijz. school voor Christelijk onderwijs geopend. Aan het hoofd van deze school hebben gestaan:

A. Hoekstra van 1872 tot 1886.
P. Kurpershoek van 1886 tot 1914
S. van Abbema van 1914 tot 1 Juli '36
(vertr. naar Lollum)
H. Pietersma van 1936 tot 1946 (vertr. naar Boxum)

Een 2e bijzondere school te Schettens (C.V.O.) werd geopend 1889. Aan het hoofd van deze school stonden:

J.W. van Beem van 1889 (kwam van Abbega) tot 1893 (vetr. naar Wanswerd)
T.J. Broers van 1893 tot 1908
J.D. de Jong van 1908 tot 1921 (naar Hoensbroek)
O. Hoekstra van 1921 tot 1923 (vertr. naar Berlikum)
J. Gras van 1923 tot 1924
G. Haarman van 1924 tot 1930 (vertr. naar Schalkhaar bij Deventer, later naar Murmerwoude)
H. Hoogeveen van 1930 (was onderwijzer te Oosterzee) tot 1 Jan. 1933 (vertr. naar Oosterwolde)
en sedert 1933 G. Eijzinga (was onderwijzer te Koudum)


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: http://historie.buwalda.nl (zonder www)