Historie Schettens - Longerhouw

deel 81: 'Derde' kerkeplaats


Trouwe lezers zullen inmiddels weten dat de kerkvoogdij te Schettens vroeger eeuwenlang in het bezit van twee boerderijen was. Deze waren bekend als de 'grote en kleine kerkeplaats'. De grote stond op de plek van het dorpshuis en de kleine stond op Bruindijk, waar nu mevr. Rothengatter woont. Aan het begin van de 20e eeuw was er van dit boerderijenbezit vrijwel niets meer over. De grote was afgebroken en de kleine was verworden tot een arbeiderswoning. Toen zich echter de mogelijkheid voordeed om de boerderij aan de Van Osingaweg 12 te verwerven werd deze kans dan ook benut. Door deze koop bleven een aantal aktes bewaard, waardoor de geschiedenis goed valt te reconstrueren. 

De boerderij is relatief jong, omdat hij niet behoort tot het aloude stemmenbezit van Schettens. Volgens de kadastrale atlas van 1832 is de grond (zonder enige gebouwen) dan in het bezit van Jacob Hendriks, landbouwer te Bolsward. De atlas is waarschijnlijk niet helemaal up-to-date, want in 1831 is de grond gekocht door Sjoerd Theunis Hidma. Hij was getrouwd met zijn volle nicht Trijntje Piers Hidma. De Hidma's hebben eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld in Schettens. Deze Sjoerd was dan ook niet geheel onbemiddeld als hij een groot stuk land kon kopen. Hij was net als zijn vader hovenier en later kooltjer en koemelker. In 1831 is hij tevens kerkvoogd van Schettens en zijn naam komt voor op het tekstbord dat nu in Longerhouw hangt (zie historie nr. 2). 

In 1845 komt de boerderij voor het eerst voor in de bevolkingsregisters als nr. 22. Hij is dus gebouwd tussen 1831 en 1845 door Sjoerd Teunis Hidma. In 1854 komt Sjoerd Hidma helaas te overlijden en zijn weduwe trouwt in 1857 met Sjoerd Baukes de Witte die in hetzelfde jaar de boerderij naast de kerk liet bouwen (zie historie nr. 7) en waar zijn zoon Bauke dan in komt te wonen. Sjoerd de Witte heeft niet lang mogen wonen op de 'kerkeplaats' want in 1858 verhuizen ze naar een woning in Schettens waar hij in 1859 komt te overlijden. 

In 1858 werd de boerderij geveild en kocht Willem Beekes Haanstra het voor fl. 2200,--.  Willem en zijn vrouw Feikjen Ulbes Wytsma woonden hiervoor reeds in een kerkvoogdijwoning te Schettens. Willem is koopman en winkelier want ze hebben ook een winkeltje in de boerderij. 

In 1886 kopen de kinderen Beeke en Akke Willems Haanstra de boerderij voor fl. 1800,-- van hun inmiddels weduwe geworden moeder. De beide vrijgezel gebleven kinderen blijven op de boerderij wonen. 

Eind 1904 koopt de kerkvoogdij van Schettens de boerderij van hun voor fl. 5000,--, welke som echter pas 10 jaar later werd afbetaald. In 1905 werd de boerderij opgeknapt en per 1 mei 1906 voor het eerst verhuurd aan Anne Adams Terpstra. Anne werd niet oud en zijn weduwe Sierkjen Bootsma trouwde in 1913 met Lykle Klarenberg. Van1946 tot 1975 woonde zijn zoon Jan Klarenberg, getrouwd met IJbeltje Eyzinga, op de boerderij. Als Jan stopt met 'buorkjen' besluit de kerkvoogdij de boerderij te verkopen.

Kopers zijn  Jetze Piers Spijksma en Elisabeth Klarenberg (zuster van Jan), die in 1975 op de boerderij kwamen te wonen. Hun zoon Bauke was de laatste met een melkveehouderij en kwam er in 1982 te wonen. In 2003 koopt de familie Gerrit de Vries de boerderij.


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: http://historie.buwalda.nl (zonder www)