Historie Schettens - Longerhouw

deel 79: Tram langs Schettens


In het decembernummer van vorig jaar stond een oproep omtrent informatie over het tramongeluk te Schettens. Kort daarop vond Klaas van Tuinen uit Heerenveen na lang spitten een krantenartikel in de Bolswardse Courant.

Het gaat hier om een ontsporing van de (stoom)tram, vlakbij Schettens bij het Tolhuis (dhr. Jorna). Op 8 augustus 1882 werd de tramlijn tussen Sneek en Bolsward geopend door de N.T.M., de Nederlandsche Tramweg Maatschappij. Een paar jaar later, in 1886, werd deze tramlijn doorgetrokken van Bolsward, via Schettens, Witmarsum, Arum naar Harlingen. De tram langs en over de aloude Marnedijk bracht vertier in Schettens. Het Schettenser groothof - op oude kaarten reeds als hof aangegeven, en later een herbergje rijk- werd tramhalte. In het begin reden er vierkante Henschel tramloc's langs Schettens, die in de volksmond ook wel 'stoofjes' werden genoemd. Door de opkomst van de zuivelfabrieken vanaf de jaren 20 van de vorige eeuw, werden deze trams  naast personenvervoer ook gebruikt voor goederenvervoer.

De NTM stopte in 1947 het vervoer van personen en waarschijnlijk werd toen, of reeds eerder, de lijn langs Schettens opgeheven. Gegevens hierover heb ik echter nog niet kunnen vinden.

In 1968 reed de laatste (goederen)tram vanuit Bolsward naar Sneek, waarna werd begonnen met het opruimen van de rails langs die route.

Een tramlocomotief te Oost-Groningen. Zo zal het er ongeveer hebben uitgezien.

 

Bolswardse Courant van 15 maart 1906

Deraillement
Dinsdagmorgen derailleerde niet ver van onze stad, ongeveer ter hoogte van het tolhek bij de "Groote Klaver" de tram, die van Harlingen komend om 6.27 (Greenwichtijd) hier arriveeren moest. De machine lag geheel omgekeerd en bovendien nog dwars over den weg. Hoewel er vele passagiers waren zijn er geen persoonlijke ongelukken voorgekomen. Zelfs de machinist, die de gevaarlijke buiteling der machine meemaakte, bleef ongedeerd, wat voorwaar een groot wonder mag worden genoemd. Wel moest hij zich door een nauwe opening wringen om uit zijn netelige positie verlost te zijn.
Men meent dit ongeluk te moeten toeschrijven aan het steenen pad, dat bij de tol tusschen de rails ligt en door de vorst was uitgezet, wat de passage der tram bemoeilijkte.
                                               --------

 

Een Henschel stoomloc uit 1904. Wellicht hetzelfde type als die langs Schettens reed.

 


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl