Historie Schettens - Longerhouw

deel 78:  De totstandkoming van onze P.K.N. gemeente


PKN Gemeente Schettens – Schraard - Longerhouw

Zondag 17 september 2006 was er een feestelijke startzondag-dienst in de Protestantse Kerk te Schraard. Aan het einde van de dienst werd in de kerk de notariële akte ondertekend, waardoor onze gemeente nu definitief een P.K.N. gemeente is geworden. Hierbij was notaris M. Wallis de Vries uit Makkum aanwezig. Alhoewel de gemeente als sinds 1 januari 1996 een S.O.W. gemeente is, kwam nu formeel een einde aan het tijdperk van Hervormden en Gereformeerden. Op de toren prijkte trots een grote vlag met het nieuwe landelijke PKN-logo.

Uit archiefonderzoek bleek dat dit proces tientallen jaren heeft geduurd.  Hieronder een lijstje met belangrijke data in dit proces. Zonder volledig te willen zijn, geeft dit een goed beeld van de totstandkoming van onze huidige gemeente.


TOTSTANDKOMING P.K.N. GEMEENTE S.S.L.  

Voor 1580                  Schettens, Longerhouw en Schraard waren zelfstandige Rooms Katholieke parochies, die ieder hun eigen pastoor hadden.

Vanaf 1580                De Hervorming werd hier ingevoerd en de R.K. dienst werd verboden in de Nederlanden. Ook onze drie dorpen zijn in die tijd overgegaan naar de nieuwe leer. Omdat er nog heel weinig predikanten waren, heeft het wel enige jaren geduurd voordat hier dominees kwamen te wonen. Wellicht om reden van dat tekort werden Schettens en Longerhouw kerkelijk gezien samengevoegd als één gemeente, beide dorpen waren natuurlijk ook erg klein. Schraard was wat groter en mocht zelfstandig een predikant beroepen. Hier ligt voor wat betreft Schettens en Longerhouw het begin van de samenwerking.

1834                           De zgn. ‘Afscheiding’ binnen de Herv. Kerk, door ds. De Cock in Ulrum. Deze kerkscheuring had hier geen gevolgen.

7 december 1888     Gereformeerde Kerk te Schettens-Longerhouw opgericht. Als rechtstreeks gevolg van de doleantie die door Abraham Kuyper in gang werd gezet in 1886.

3 sept. 1889              Gereformeerde Kerk te Schraard opgericht.

1907                           Gereformeerde Kerk te Schettens gebouwd, nadat eerst in een houten timmerschuur werd gekerkt.

mei 1955                   Er is een bevrijding-herdenkingsdienst geweest, die gezamenlijk is gehouden (dus Hervormden en Gereformeerden van S.L.). Dit was toen 10 jaar na de oorlog dus. De dienst werd onder auspiciën van de ‘Oranjevereniging’ gehouden. Men kan dit zien als het startpunt van de samenwerking. (Herv. Predikant is dan A.J. Visser)

21 apr. 1958              De laatste Hervormde predikant van Schraard, Nolle Bergstra, neemt afscheid. Hierna is de Hervormde kerk van Schraard vele jaren vacant. Later is Schraard met Wons een combinatie aangegaan. Deze combinatie heeft echter niet lang stand gehouden, ongeveer 8 jaar. De eerste gezamenlijke predikant was ds. T. Feenstra, die al in Wons stond. Hierna werd nog ds. De Vries gezamenlijk beroepen, die hier ongeveer van 1962-1968 stond.

29 jan. 1960             In de Hervormde kerkenraadsvergadering van Schettens- Longerhouw wordt gesproken over een toekomstige gecombineerde dienst met de Gereformeerde van Schettens-Longerhouw

8-4-1960                   Met Pasen zal dit jaar de eerste gecombineerde dienst zijn in de Hervormde kerk te Schettens.
Hervormd Predikant is dan W. Hoogendoorn.  (Schettens-Longerhouw
)

1966                           Er is dit jaar weer een gezamenlijke kerkdienst in de Hervormde Kerk te Schettens. (Schettens-Longerhouw). Op de Hervormde Gemeenteavond Schettens-Longerhouw wordt gemeld dat er binnenkort de derde gezamenlijke kerkenraadsvergadering is. (ds. Speelman)

1968                           Op de Herv. Gemeenteavond van S-L van 7-2-68 wordt gemeld dat  er op alle feestdagen gezamenlijke diensten worden gehouden. De predikanten gaan om en om voor.

Maart 1968                Er is een vergadering in Wons met verschillende buurgemeentes, die allemaal vacant zijn en geen dominee meer kunnen beroepen. Schraard geeft aan wel bij Schettens-Longerhouw te willen aansluiten als één gemeente. Datzelfde jaar geeft Wons aan voor samenwerking met Schettens, Schraard, Longerhouw te kiezen.

Juli 1968                    Op de Hervormde kerkenraadsvergadering van Schettens-Longerhouw wordt gemeld dat er een gezamenlijke gemeente wordt belegd, met als voorstel om alle bijzondere diensten gezamenlijk te houden, dit zijn er 18.

1 jan. 1969                Hervormd Schraard wordt samengevoegd met de Hervormde Gemeente van Schettens-Longerhouw en vormt sindsdien één Hervormde gemeente. Tegelijkertijd vormt deze Hervormde Gemeente een combinatie met de Hervormde Gemeente van Wons, om gezamenlijk een predikant te beroepen.

                                    De gezamenlijke diensten met Gereformeerden worden telkens apart gehouden. De Gereformeerden van Schettens-Longerhouw komen dus NIET in de Hervormde Kerk van Schraard. Andersom hebben de Gereformeerden van Schraard telkens alleen gezamenlijke diensten in de Hervormde kerk te Schraard en komen dus niet in Schettens. 

                     

1970                           De samenwerking met de Gereformeerden is nu een vast agendapunt op de Hervormde kerkenraadsvergadering.   

1971                           Vanaf dit jaar zijn er in Schraard 11 en in Schettens-Lon- gerhouw 5 gezamenlijke diensten.
(naast de gez. feestdagen)
Er is een enquête gedaan in onze dorpen, waarin 2/3 van de Hervormden voor uitbreiding was van de gezamenlijke diensten.
‘De kerkeraad zal ernstig rekening houden met het naar voren gebrachte’.

1 jan. 1971                De zelfstandige Gereformeerde Kerk te Schettens werd nu samengevoegd met die van Bolsward en ging verder als een wijk van Bolsward.

1972                           Vanaf dit jaar zijn er in Schraard 13 en in S-L  7 gez. diensten.

1 juli 1972                 De Gereformeerde Kerk te Schraard wordt opgeheven en wordt een wijk van Gereformeerd Witmarsum. Tegelijkertijd wordt de Gereformeerde kerk te Schraard gesloten. Op 12 november 1972 wordt het eerste geza-menlijke H.A. te Schraard gehouden.

1973                           Vanaf dit jaar zijn in Schraard alle 17 diensten gezamenlijk, in Schettens-Longerhouw zijn dit er 12.

1975                           Er zijn nu gezamenlijke catechisaties.

1978                           Ds. Ros vertelt op een Hervormde Gemeenteavond dat er in 1979 nog slechts 4 diensten zijn alleen voor Hervormden.

1979                          Er zijn dit jaar zowel in Schettens-Longerhouw als in Schraard  2 gezamenlijke H.A. diensten.
Er wordt binnen de Hervormden gedacht aan een federaal verband met de Gereformeerden, wanneer er een predikant vertrekt.
Ds. Ros en ds. Verbaan hebben een praatstuk gemaakt voor de S.O.W. voortgang op lange termijn. Hiervoor is een commissie opgericht.

Oktober 1980            Ds. E.S. Pettinga-Burger wordt de eerste vrouwelijke Hervormde predikant.

26 maart 1981          De eerste gezamenlijke gemeenteavond.

1981                          Er is nu jaarlijks een gezamenlijke gemeenteavond.
Ds. Pettinga-Burger stelt een zgn. ‘consensus’ op voor het bedienen van de sacramenten in gezamenlijke diensten
.

1985                          In deze consensus worden ook de diensten geregeld over de dorpen: Schettens–Schraard–Longerhouw. In Schraard komen dan alleen de Schraarder Gereformeer-den bij de Hervormden. Diezelfde zondag hebben de Gereformeerden van Schettens-Longerhouw een eigen dienst. Als er dienst is in Schettens of Longerhouw, zijn hier 10 diensten in het Gereformeerde kerkgebouw en de rest in de Hervormde kerkgebouwen. Ook bijzondere dagen en 2e dagen zijn in de Gereformeerde kerk te Schettens.

 1 januari 1996          De Gereformeerde Kerk van Schettens-Longerhouw wordt samengevoegd met de Gereformeerde Kerk van Schraard. Om het SOW-proces te vergemakkelijken waren ze hiervoor al weer zelfstandig geworden in plaats van  een wijk. De naam wordt dan Gereformeerde Kerk te Schettens-Schraard-Longerhouw.

1 januari 1996            De S.O.W.-gemeente Schettens-Schraard-Longerhouw is een feit. Alle Hervormden en Gereformeerden in Schettens, Schraard     en                                 Longerhouw hebben elkaar definitief gevonden en vormen sindsdien één S.O.W. – gemeente.

14 juni 1998             De laatste dienst vond plaats in de Gereformeerde Kerk te Schettens.

1 mei 2004                Op 1 mei 2004 fuseerden de Gereformeerde Kerken in Nederland met de Nederlandse Hervormde Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk tot de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).

18 september 2006   Onze gemeente is nu officieel een P.K.N. gemeente.

De naam is nu: Protestantse Gemeente te Schettens-Schraard-Longerhouw.


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl