Historie Schettens - Longerhouw

deel 77:  Ds. Ethius Leonardi Terwolt


In de kerk te Longerhouw ligt vlak voor het koor en tegen het doophek de grafzerk van Ethius Terwolt. Deze Ethius was als predikant aan onze gemeente verbonden van 6 mei 1644 tot 21 december 1668, toen hij volgens de grafsteen overleed. Hij was inmiddels al de 10e predikant volgens de borden in de kerk te Schettens en volgde daarmee ds. Fabius op, die met emiraat was gegaan. In 1644 werd hij kandidaat en was bij zijn intrede dus 26 jaar oud. Ethius, geboren in 1618 te Workum, kwam hier als 'frijfeint' want hij trouwde in onze eigen gemeente met Elisabeth Hommius Sixti, een dochter van de Bolswarder Hervormde predikant Sixtus Hommius, die aldaar stond van 1622-1650. Overigens was de achternaam Hommius een latijnse afgeleide van Homminga, een 'eigenerfden' familie, die ook in de buurt van Tjerkwerd voorkwam. Zo was ook de 2e Schraarder predikant een zekere 'Wijbrandus Hommius', die aldaar stond van 1605-1632. Het is dus gegokt, maar deze Wijbe (Wijbrandus is zijn Latijnse naam), zou weer een broer van Sixtus Hommius kunnen zijn. In die roerige tijden zocht men vaker predikanten uit de buurt en families. Terug naar onze Ethius !

Pas vanuit onze eigen oude kerkeboeken komen we zijn patroniem (naam van de vader) te weten, namelijk Leonardi. Hij ondertekent de Schettenser 'kerkerekening' van 11 april 1654 als 'Etheus Leonardi Terwolt'. Van zijn vader is verder niets bekend, wel waarschijnlijk een broer Johannes Leonardi Terwolt, die apoteker en burgemeester was in Workum. Er zijn drie kinderen van het echtpaar Terwolt-Sixti bekend, die beide in de pastorie te Longerhouw geboren zullen zijn. Op 26 december 1647 werd Anna geboren, die in 1666 trouwde met de Bolswarder vroedsman Lolle Harings Repkema. Lolle zal spoedig zijn overleden want in 1679 trouwt ze met (burgemeester) Claes Claessen Balck, een bekende en voorname Bolswarder familie. Anna ligt begraven in de grote Martinikerk te Bolsward. Op 8 juli 1655 werd Leonardus geboren, die jong is overleden. Ook is er nog een zoon Georgius Terwolt bekend, die in 1679 predikant te Itens werd, maar die helaas een jaar later kwam te overlijden. Niet veel jaren later is Elisabeth overleden, want op 16 december 1661 hertrouwt Ethius in onze gemeente met de Harlingse Jancke Andries Stellingwerf. Ook bij haar verwekt hij in 1664 nog een zoon genaamd Leonardus Terwolt, die als kandidaat naar 'De Kaap' in Zuid-Afrika ging en 10 jaar later terugkwam en hier overleed.

Ethius kreeg dus een voorname plek in de kerk te Longerhouw, waar meer predikanten liggen begraven. Dit kwam omdat de pastorie ook in Longerhouw stond. Zijn beide vrouwen liggen niet bij hem begraven, wat kan betekenen dat die bij hun eigen familie zijn begraven.

Beschrijving van de zerk:

Smalle zerk (200x70 cm); randschrift; op de hoeken cirkelvormige, totaal verwoest medaillons. Binnen de rand een ovaal medaillon, waarin een afgehakt mannewapen, geplaatst onder een helm met wrong. Dekkleden. Helmteken: eikeblad (niet afgehakt)

Opschrift:

(R) ANNO 1668 / DE 21 XBER IS IN DE HEERE GERUST DE EERSAME WEL GELEERDE DOM. / ETHIUS TERWOLT / PREDICANT TOT LONGERHOU ENDE SCHETTENS IN SYN 50 IAER ENDE LEIT ALHIER BEGRAVEN /



André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl