Historie Schettens - Longerhouw

deel 33: De Van Aggama's


Op de mooiste zerk van Schettens staan zoals bekend Sybrand van Osinga en Atke van Aggama afgebeeld in vol ornaat, een zogenaamde portretzerk waardoor we nu nog precies weten hoe ze eruit hebben gezien. Gelukkig maar, want er zijn geen geschilderde portretten van beide families bekend. Al bij zijn geboorte in 1563 stond vast dat hij de volgende grietman zou worden omdat de Van Osinga's dit ambt lieten 'vererven' van vader op zoon. Ook zou hij met iemand van adel moeten trouwen. Ook op dit punt heeft hij zijn ouders niet teleurgesteld, hij huwde namelijk met Ath Sijdsd. van Aggama, een rijke edelvrouw.

Haar vader Sijds Pieters van Aggama trouwde met Ath Ulckesdr. Douma van Oenema. Sijds en Ath woonden te Britwerd, waar ze ook begraven liggen. Hun zerk is gemaakt door Pieter Claes Antiek.

Het stamslot van de Aggama's ligt echter in Witmarsum, om precies te zijn op 'De Campen'. Deze streek heet tegenwoordig nog net zo. Hier woonden Sijds zijn ouders Pieter Alefs van Aggama en Ynts Sydsdr. van Eminga. Beide liggen begraven in de Hervormde kerk van Witmarsum en hun mooie zerk, gemaakt door Benedictus Gerbrants, is nog steeds te bezichtigen. Er zijn van hun 6 kinderen bekend waarvan Sijds dus naar Britswerd verhuisde. Een jongere zoon, Peter Pieters van Aggama trouwde met Eelck Minnesd. van Eminga. Hun grafsteen ligt ook in de kerk van Witmarsum en hun nakomelingen bleven wonen op Aggama State totdat Petrus Adolfus Valerius Aggema van Clant de state in 1715 verkocht aan Anne Hobbes de Boer uit Workum. In 1791 werd het slot op de Campen te koop aangeboden en was er boelgoed van meubels, schilderijen, etc. in 1798 werd door de toenmalige eigenaar Folkert Grasburg de huidige boerderij gebouwd.

Dan ligt er in dezelfde kerk van Witmarsum nog een bijzondere grafzerk gemaakt door Pieter Claes Antiek, onze bekende steenhouwer die zoals bekend in Schettens zijn grootste oeuvre naliet. Onder deze steen liggen Alef en Sijth van Aggama begraven. Deze laatste trouwde met Feije (of Egbert) Ballingh en hun kinderen, Jets en Pieter van Ballingh, liggen dan ook onder dezelfde steen begraven. Hierdoor blijkt dat Pieter Claes Antiek bijzonder populair was in de familie, waardoor hij nauwelijk op zoek hoefde naar opdrachten. Bijna al zijn bekende grafstenen zijn gemaakt voor aan elkaar gelieerde families. 
De kerk van Witmarsum leek wel een soort van familie-kerk. Naast de genoemde grafstenen zullen er ook vele rouwborden/kasten aan de wanden gehangen hebben. Samen met de Van Aylva's waren de Van Aggama's de belangrijkste familie van Witmarsum. 

De eerste Van Aggama was eigenlijk een Walta

Alef Pieters van Aggama, de bouwer van Aggama State aan het eind van de 15e eeuw, was namelijk een zoon van Peter Agges Walta en Aelcke Osinga (onbekend of zij familie is van de Schettenser Van Osinga's).  Mischien omdat de naam Walta 'besmet' was, noemde Alef zich naar zijn grootvader Agge, iets wat overigens wel vaker gebeurde. Tjerk Walta van Tjerkwerd had tijdens de 15e eeuwse Friese strijd tussen de Schieringers en Vetkopers namelijk de kant van de Vetkopers (meest Stedelingen) gekozen, waardoor zijn slot te Tjerkwerd in brand werd gestoken.Tijdens de Spaanse overheersing in de 16e eeuw werd Aggama State in beslag genomen omdat Alef het 'verbond der Edelen' had getekend.
Het wapen van de Aggama's was als volgt: 

Beschrijving wapen:

Links gedeeld: boven een zespuntige ster en onder 3 ruiten in de verhouding 2:1
Rechts een halve adelaar.

Helmteken: 3 veren.

1.  Alef Peterzn. van Aggama , geb. ABT 1480, (zoon van Peter Agges Walta en Aelcke Osinga ). Hij trouwde Ynts Epesdr. van Aylva , (dochter van Epe Tjaert Aylva en Ebel Juwsma ).

                           Kinderen:
            2.       i       Pieter Alefs van Aggama .

Tweede Generatie

2.  Pieter Alefs van Aggama .  Hij trouwde (1) Bauck Syrsma , ovl. 31 Aug 1510, begraven Witmarsum.  Hij trouwde (2) Ynts Sydsdr. van Eminga , (dochter van Syds van Eminga en Ansck Hobbesd. van Liunga ) ovl. 28 Apr 1554, begraven Witmarsum.  Pieter overleed 24 Jul 1538, begraven Witmarsum.

                           Kinderen van Ynts Sydsdr. van Eminga:
                      i      Alef van Aggama , ovl. 27 Jan 1572, begraven Witmarsum.
            3.       ii     Sijds Pieterzn.  van Aggama .
                     iii     Bauck van Aggama .
            4.       iv    Peter Pieterzn. van Aggama .
                      v     IJnts van Aggama .
            5.       vi    Sijth van Aggama .

Derde Generatie

3.  Sijds Pieterzn.  van Aggama .  Hij trouwde Ath Ulckesd. Douma van Oenema , (dochter van Ulcke Douma van Oenema en Auck Harinxma ) ovl. 13 Dec 1573, begraven Britswerd.  Sijds overleed 18 Jul 1588, begraven Britswerd.

                           Kinderen:
            6.       i       Ath Sijdsd. van Aggama geb. ___ 1573.

4.  Peter Pieterzn. van Aggama .  Hij trouwde Eelck Minnesd. van Eminga , (dochter van Minne van Eminga en Frouck Gerritsd. van Wijtsma ) ovl. 13 Mrt 1634, begraven Witmarsum.  Peter overleed 26 Jun 1601, begraven Witmarsum.

                           Kinderen:

                      i      Jetske van Aggama , geb. ___ 1594, ovl. 22 Apr 1610, begraven Witmarsum.
                      ii     Pieter van Aggama .
            7.       iii    Alef van Aggama .

5.  Sijth van Aggama .  Zij trouwde Feije Ballingh .  Sijth overleed 4 Feb 1587, Witmarsum, begraven Witmarsum.

                           Kinderen:
                      i      Jets Ballingh , begraven Witmarsum.
                      ii     Pieter van Ballingh , begraven Witmarsum.

Vierde Generatie

6.  Ath Sijdsd. van Aggama , geb. ___ 1573.  Zij trouwde Sijbrand van Osinga , ABT  1590, geb. ___ 1563, (zoon van Jancke Seerps van Osinga en Tjemck Fransd. Aebinga van Humalda ) van beroep Grietman en gedeputeerde, ovl. 7 Nov 1623, begraven Wonseradeel, Schettens.  Ath overleed 16 Mei 1619, begraven Wonseradeel, Schettens.

                           Kinderen:
            8.       i       Sijds van Osinga geb. ABT  1590.
            9.       ii     Tjemck Sijbrensdr. van Osinga geb. ___ 1593.
                     iii     Ath van Osinga .  Zij trouwde Julius Saagmans .
                     iv     Jancke van Osinga , geb. ___ 1603, van beroep Korporaal v/d Adelborsten, ovl. 2 Feb 1625, Voor Gouda, begraven Wonseradeel, Schettens.

7.  Alef van Aggama .  Hij trouwde Catharina Pybesdr. van Emingha , ___ 1658, (dochter van Pybe Eminga en Perck Roorda ). Alef overleed ___ 1675.

                           Kinderen:
            10.     i       Electa Catharina van Aggama .

Vijfde Generatie

10.  Electa Catharina van Aggama .  Zij trouwde Adolfus Sixtus van Clant , ovl. ___ 1678.  Electa overleed 21 Feb 1693.

                           Kinderen:
                      i       Petrus Adolfus Valerius Aggema van Clant , geb. ___ 1689, ovl. 16 Apr 1732, Franeker.

André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
NIEUW ADRES HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl