Historie Schettens - Longerhouw

deel 25: De Hoitinga's (I)


Tussen al het Van Osinga-schoons, ligt het familiegraf van de Hoytinga's in de Hervormde kerk van Schettens. Tussen 1619 en 1731 zijn op deze plaats 10 familieleden begraven. Waarschijnlijk zit onder deze grafzerk dan ook een grafkelder waarin ze zijn bijgezet.  De Hoytinga's waren niet van adel, maar zogenaamd 'eigenerfd', dat wil zeggen dat ze een eigen boerderij of sate hadden. Hierdoor waren ze redelijk vermogend en konden ze dan ook belangrijke functies bekleden. Zij waren na de Van Osinga's de belangrijkste inwoners van Schettens. De Hoytinga's waren oorspronkelijk afkomstig uit Idsegahuizen, alwaar de familiestate stond. Al in 1490 wordt de naam Hoytinga voor het eerst genoemd.

Bijzitter van Wonseradeel (een soort wethouder) Sjoerd Tjerks Hoytinga en zijn vrouw Tialck Douwes Popma worden in 1614 als bewoners genoemd van sate Bruyndyk (stemnr. 7) te Schettens. Dit is de boerderij waar nu de fam. Tjalle Reitsma op woont. Als Tialck dan in 1619 overlijd, is ze de eerste die wordt bijgezet in de (nieuwe) grafkelder in de kerk. Waarschijnlijk heeft toen Sjoerd de grafsteen laten maken. Hij gaf hiervoor opdracht aan Pieter Claes Antiek. Deze beroemde beeldhouwer had toen al de steen voor Jancke van Osinga gemaakt in dezelfde kerk. Ook de stenen voor alle latere Van Osinga's heeft hij gemaakt, met als hoogtepunt natuurlijk de steen uit 1621 van Sybrand van Osinga. 

Zijn oudste dochter, Riemke Hoytinga, huwde Hille Douwes. Deze Hille Douwes sloot in 1642, samen met Juff. Aysma (dit is Tiemck van Osinga, weduwe van Schelte Hotzes van Aysma), op een zondag de deur van de kerk te Schettens. Dit was omdat ds. Fabius weigerde met emiraat te gaan, dat hem vanwege zijn blindheid en de ruzies met de (kerkelijke) gemeente reeds was toegestaan door de classis. Dit gaat echter niet van harte, zodat de classis, via de grietman Aylva, de Friese Staten in moet schakelen, om ds. Fabius uit de pastorie te krijgen. Volgens het predikantenbord stond ds. Fabius hier van 11 okt. 1631 tot 24 juni 1643

Hun kind Douwe Hilles Hoytinga werd erfgenaam van de boerderij van zijn grootvader.Hij moest zich echter wel Hoytinga noemen, wat hij dan ook deed. Zijn functies waren o.a. bijzitter vna Wonseradeel en volmacht op de landsdag. Een ander kind van Hille Douwe en Riemke Hoytinga, Nanne Hilles Hoytinga, kwam op de boerderij (stemnr. 3) te wonen die momenteel bewoond wordt door de fam. F. Ybema.Vervolgens kwamen beide boerderijen in handen van de kinderen van Douwe Hilles Hoytinga. 

Meindert Douwes Hoytinga
kwam op Bruyndyk, Sjoerd Douwes Hoytinga en Sijbren Douwes Hoytinga kwam beide op stemnr. 3. Genoemde Meindert wordt 17 augustus 1700 nog genoemd als aanwezige bij een zitting in het rechtshuis vanwege een 'slatting' van de Schraardervaart. Hij is dan zogenaamd ontvanger, wat wil zeggen dat hij de (gemeentelijke) belastingen inde in Schettens.

Een zoon van Meindert, Wybe Meinderts Hoytinga, kwam op de boerderij van zijn beide ooms. Hierna was zijn zoon Tjipke Wybes Hoytinga tot 1729 nog bewoner van Bruyndyk. Inmiddels was er van de rijkdom van weleer weinig meer over en werden steeds meer Hoytinga's arbeider. Dit is er waarschijnlijk de reden van dat de familie niet uitstierf, maar nog steeds een groot nageslacht heeft.


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
Homepage: www.andrebuwalda.nl
en www.andrebuwalda.nl