Aysma beginpagina


Historie Schettens - Longerhouw

deel 22: Taco van Aysma


In de serie grafzerken zijn al een aantal Van Aysma's aan de beurt gekomen die allemaal familie van elkaar waren. Zo is ook Taco van Aysma, overigens latijns voor het friese Taecke, een achterneef van 'onze' Schelte van Aysma. In historie nummer 5 werd hij al kort genoemd; vandaag heeft hij de hoofdrol. De Hervormde kerk te Hichtum bezit behalve deze grafsteen, die hieronder uitgebreid wordt behandeld, ook een klok in de toren waarop zijn naam en wapen voorkomen.

GRAFSTEEN

Het randschrift:

Ao 1632 DEN 8 AVGVSTIJ STERF DEN (afgehakt: EDELEN) ENDE / 
DVECHDENRIJCKEN IVFr FROVCK VAN AIJSMA WEDVWE VAN DEN HOOFTMAN (
afgehakt: Io) LEONARDT VAN HVIJGHIS /
Ao 1626 DE 30 MAIJ STERF DE (
afgehakt: EDELEN EN) EERENTPHESTEN /
Io. TACO VAN AIJSMA DIJCKGRAAF OVER WONSERADEELS DIJCKEN OP T, SVIJDT VAN MACKVM /

 Binnen de rand 2 bloemvazen, waartussen:

Corpus eram nuper, sed /
nunc sine corpore puluis, /
Denuo per Christum, /
ex puluere corpus ero. /

Hieronder 2 jongelingen; de linkse blaast bellen, de rechtse heeft een doodshoofd in de hand. Tussen beide jongelingen het afgehakte wapen Aysma (de klimmende leeuw vrij duidelijk zichtbaar) een gekroonde helm en als helmteken een uitkomende leeuw (niet afgehakt).

Hieronder, tussen links en rechts ieder 4 alliantiewapens de grafschriften:

IJnt iaer ons Heren 1653 den 23 november /
is in den Heere gerust (
afgehakt: den edelen) /
(E....hesten) Ioncker Hessel /
van Huijghis out 37 Iaren /
Anno 1668 den 6 Maert is in den /
Heere gerust den (
afgeh.: Eedelen ende) /
Deuchdrycken Iuffrou Frouck van /
Wyckel Huisvrou van (
afgeh.: den Eedelen) /
(Eerentvesten Ioncker) Hessel van /
Huyghis out 51 Iaren ende leggen hier begraven /

Links van deze tekst (van boven naar beneden) de wapens, met de namen er boven:

Aijsma - Fons - Aesma - Unia

Rechts (van boven naar beneden) de eveneens afgehakte wapens met de bovenschriften:

Aesgema - Fons - Beijma - Camstra

Bij een echtpaar, zouden dit de wederzijdse grootouders zijn, totaal dus 8 personen met dus 8 wapens. In dit geval zijn de kwartieren van één persoon, namelijk Taco van Aysma. Omdat hij ongehuwd overleed, heeft hij zijn overgrootouders met hun wapens vermeld. Daarvoor heb je dus 8 nodig. Ook hier is weer de heralische volgorde aangehouden, want links zijn de overgrootouders van vaderskant: Hessel Lauta van Aysma getrouwd met  Tjal Doeckesdr. Fons en N.N. van Aesgema getrouwd met N.N. Unia.
Rechts dus de overgrootouders van moederskant: N.N. van Aesgema getrouwd met N.N. Fons en Lieuwe Sjoerts van Beijma getrouwd met Frouck Riencksdr. van Camstra
(N.N. staat voor het Latijnse Nomen Nescio, wat betekent: de naam weet ik niet)

Taco was een zoon van de beroemde Hessel (Scheltes) van Aysma, de laatste president van het Hof van Friesland. Taco van Aysma woonde in 1600 op Aysma State te Hichtum, welke nu Wibranda State heet en nog steeds iets voornaams uitstraalt. Aysma State was in 1580 reeds eigendom van zijn ouders, die het toen verhuurden aan Claes Claeszn. en zijn vrouw. Maar in 1612 woonde er de gefortuneerde Ids van Albada, die getrouwd was met Taco zijn (half) zus Tyetscke van Aysma. Deze Ids had hiernaast waarschijnlijk Epema State in IJsbrechtum laten (her)bouwen als zomerverblijf en in Sneek liet hij in 1618/1619 het wonderschone in maniërisme-stijl gebouwde Albadahuis neerzetten. Op dezelfde plaats staat nu C&A. Aysma State ging na Taco zijn overlijden over op zijn zus Frouck van Aysma. Hierna werd bewoner Hessel van Huijghis, de zoon van Leendert van Huijghis en Frouck van Aysma. Genoemde Hessel van Huijghis trouwde met Frouck van Wyckel en van hun is een schitterend epitaaf (soort grafmonument) bewaard gebleven achter de preekstoel in dezelfde kerk te Hichtum. Hierop staan ook de wapens van beide ouders vermeld, dus ook de wapens Huijhis en Aysma, hier echter in kleur. Na laatstgenoemden kwam de state in handen van hun dochter Frouck, die getrouwd was met Tjaard van Aylva. Vervolgens werden nog enige Aylva's eigenaar en hierna kwam het in handen van de familie Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg.

Hieronder in het kort de stamboom van bovengenoemde personen:

1.  Hessel (Scheltes) van Aijsma , geb. ABT  1527, (zoon van Schelte Hesselz. van Aysma en Tjets van Aesgema). Hij trouwde (1) Taeck Taeckesd. van Mockema , (dochter van Taco Mockema en Auck Feitsma). Hij trouwde (2) Catharina Gabbesd. van Aesgema, in 1574, geb. 6 Nov 1542, (dochter van Gabbe van Aesgema en Rinthje van Beyma) ovl. ABT 1592.  Hessel overleed 1 Aug 1592.

                           Kinderen van Taeck Taeckesd. van Mockema:

            2.       i       Doedt Hesselsdr. van Aijsma .

            3.       ii     Frouck Hesselsdr. van Aijsma .

                     iii       Tjetscke van Aijsma .  Zij trouwde Idts Idts van Albada , in Sneek, (zoon van Idts van Albada en Rieme Jongma) ovl. Sep 1637.

                             Kinderen van Catharina Gabbesd. van Aesgema:

                     iv       Taco van Aijsma , ovl. 1626, Hichtum.

2.  Doedt Hesselsdr. van Aijsma ,  Zij trouwde (1) Orck Poppes van Doijem .  Zij trouwde (2) Dirck Lieuwes van Scheltinga, in 1597 te Franeker, geb. 1560, Franeker, (zoon van Lyeuwe Dircks (van Scheltinga) en Geertke Ottes) ovl. 2 Mrt 1628.  Doedt overleed AFT 1603.               

3.  Frouck Hesselsdr. van Aijsma ,  Zij trouwde Leendert Franses Huijghis , (zoon van Frans Huijghis en N.N. Bootsma) ovl. 1622.  Frouck overleed 1632.

                           Kinderen:

            4.       i       Hessel van Huijghis geb. 1616.

4.  Hessel van Huijghis ,  geb. 1616.  Hij trouwde Frouck Pijckesdr. van Wijckel , geb. 1617, (dochter van Pike van Wijckel en Anna Epesdr. Bootsma) ovl. 6 Mrt 1668.  Hessel overleed 23 Nov 1653.

                           Kinderen:

                      i       Frouck Huijghis .  Zij trouwde Tiaert van Aylva .


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
Homepage: www.andrebuwalda.nl
en www.andrebuwalda.nl