Historie Schettens - Longerhouw

deel 187: Schettens sluit verbond met Groningen


 

Gedurende de 14e en 15e eeuw was er in Friesland volop onrust. De Schieringers en Vetkopers waren de twee strijdende partijen, waarbij de Schieringers het platteland vertegenwoordigden en de vetkopers vooral de Steden. Steeds vaker werden vreemde mogendheden erbij gehaald om het verschil te kunnen maken.

Zo werd er in 1496 tussen Westergo en de stad Groningen een overeenkomst gesloten, die door vele dorpen en steden 'bevestigd' werd.
Zo ook de dorpen Schettens, Longerhouw en Schraard.
In dit deel alvast de de transcriptie van de eeuwenoude overeenkomst, die nog steeds bewaard wordt in het archief van Groningen.  
Omdat het een nogal lastig te lezen tekst is, kan er hier en daar nog een foutje in zitten.

De akte is dus getekend op 'sint Johannes dach bapti', dit is dus volgens de heiligenkalender op 24 juni geweest.

 

 

Schettens, dd 24 juni 1496
Sybrandus personi Tyalka Poppema ende de gemene meente to Schettens belyen ende betugen mit dessen onsse opene breve
Soe? dat wij voer ons ende voer nacomelinge ende meyers hebben angenomen ende nemende an in kracht desses breves
den verbond gemaket inden jare van sesendetnegentigen tusschen den terweerdigen Borgemeester ende Raed der
Stadt Gronyngen vande  ene sijde ende van westergoe landt inden verbond genoemt aande andere sijde. Den
selve verbond to holden to vollenbrenge ende achtervolgen. In alle sijne ponte ende articulen ende wij der stadt ende vaste
onverbroken to holden als gude mannen van eren, nae inholdende des verbondts vorschreven ende des soe presenteren wij den
castelleijn to hebben gelijk den andere inden verbund vorsch, sonder alle valikant. In een teecken? desser waerheit
soe hebbe ick Sybrandus personi vorschreven dessen brieff besegelt met mijn segel voer mij selff ende om bede van 
Tyalka vorschreven ende oeck om bede der gemene meente to Schettens vorschreven. Int jaer ons Heren dusent vierhondert
sesentnegentich op sinte Johannes dach bapti.

Deze tekst begint met het noemen van twee personen, namelijk Sybrandus personi en Tyalka Poppema. Dit moeten twee vooraanstaande Schettensers zijn geweest, die deze belangrijke overeenkomst mochten ondertekenen namens het hele dorp. Sybrandus 'personi' was de pastoor in Schettens, waarbij personi dus latijns is voor pastoor.
In de eeuwen voordat ook Schettens in 1580 overging naar het Protestantse geloof, hebben vele pastoors in Schettens gediend. Van weinigen is de naam bewaard gebleven, maar met deze tekst is er dus weer ééntje gevonden. Veel meer dan zijn naam weten we helaas dus nog niet.

 

De tweede persoon is dus Tyalke Poppema. De familie Poppama is lang verbonden geweest met het dorp Schettens. Zo kocht een Tialcke Douwes van Poppema in 1536 Sickema State te Schettens. Het zou hier om dezelfde persoon kunnen gaan, of een kleinzoon van eerstgenoemde Tyalka. Het meest tastbare is echter de prachtige grafzerk in de kerk te Schettens van Tialck Douwes Popma en Sjoerd Tjerks Hoitinga.

 


 


André A. Buwalda
e-mail:
fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE:
www.andrebuwalda.nl