Historie Schettens - Longerhouw

deel 181: De overval te Schettens, 1944


Uit: Bolswards Nieuwsblad, 18 april 1964

De overval te Schettens

In ons verhaal over de overval te Schraard [1] hebben wij vermeld dat te Schettens heer J. Abma door de Duitsers was doodgeschoten, terwijl ze bij een ander hadden willen zijn. Daarover ontvingen wij een brief van mevrouw A. Bajema-Van Abbema [2] te Rauwerd, waar in ons wordt medegedeeld, dat wij op enkele punten onvolledig waren voorgelicht.

Mevrouw Bajema is een dochter van het slachtoffer, die Jetse van Abbema [3] heette. Haar vader was niet erg sterk en leed aan suikerziekte. Toen de Duitsers dan ook om ongeveer vijf uur aan de boerderij kwamen, lag hij nog in bed en zaten de arbeiders de koeien te melken.

De heer Van Abbema werd gewekt door lawaai en hondengeblaf. Hij begreep dat er Duitsers op het erf waren, kleedde zich vlug wat aan en ging  naar de kelder. Hij had gehoord dat deze overvallers na huiszoeking dikwijls de boter meenamen. Daarom ging hij eerst naar de kelder “om ongeveer één pond aldaar aanwezige boter weg te halen en te verbergen”. Voor de deur bedacht hij zich echter en ging naar de stal om de daar aanwezige arbeiders te waarschuwen. Toen hij de deur aan het einde van de gang opende werd aan het andere einde daarvan in de voordeur, door een ruit heen geschoten, waardoor de heer Van Abbema dodelijk gewond werd.

Hier was inderdaad een naamsverwisseling. De Duitsers moesten zijn bij Johan van Abbema[4], die op Schettenserhof woonde. Het was de verrader Frans Michon [5]bekend, dat daar ook een onderduiker was, evenals een zoon die in de leeftijd viel. Toen Frans bij Reinsma te Schraard ondergedoken was, had hij daarmee kennis gemaakt en ’t nu doorgegeven aan de Duitsers.

Bij Johan van Abbema volgde weer het gebruikelijke onderzoek. De beide jongemannen waren achter een schutting gekropen, waar zij de Duitsers konden zien, maar ze werden niet ontdekt. De vader hield stijf en strak vol, dat bij hem niets ongeoorloofds plaats vond, hoewel hij bloot stond aan de zwaarste bedreigingen.

Eerst leek het erop, dat zij een jongere zoon zouden meenemen, maar een Duitser verhinderde dit. Ook de vader werd ongemoeid gelaten, toen men niets bij hem vond. Wel werd het opgepotte zilvergeld – dat immers ingeleverd had moeten worden – meegenomen, alsmede het aanwezige spek.

 


[1] Hier wordt verwezen naar de arrestatie van Anne de Haan, die in maart 1944 in Schraard werd opgepakt, ook door het verraad van Frans Michon.

[2] Annigje van Abbema (1918-1991), gehuwd geweest met Jurjen Bajema

[3] Jetze Broers van Abbema (1884-1944), woonde te Schettens, Marnedijk 3.

[4] Johan Tettero van Abbema (1873-1951), woonde te Schettens, Schettenser Groothof, Marnedijk 11.
NB: Jetze zijn vader was een neef van Johan Tettero van Abbema.

[5] Francois Michon, ook bekend als Frans Mulder, was collaborateur, verrader.


André A. Buwalda
e-mail:
fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE:
www.andrebuwalda.nl