Historie Schettens - Longerhouw

deel 178: 50-jarig jubileum Chr. school, deel VII


In 1922 bestond de Christelijke school te Schettens 50 jaar. Dit moest uiteraard 'herdacht' worden en bij deze gelegenheid hield de secretaris een voordracht welke gelukkig (!!) in druk verscheen. In latere artikelen werd hier enige keren naar verwezen, maar niemand dit het boekje in zijn bezit had. Totdat ik het een paar jaar terug aantrof in het Gereformeerd Kerkarchief van Schettens-Longerhouw. Dit archief is overigens momenteel nog onderdeel van de Bolswarder Gereformeerde Kerk, doordat ze in 1971 fuseerden. De School op Gereformeerde Grondslag was dus opgericht te Schettens op 5 februari 1872 en zal in 2022 dus 150 jaar bestaan...
De schrijver van het boekje was Douwe Simons Scheepsma, geboren te Schettens in 1849 en woonachtig op de boerderij te Bittens (nu fam. Politiek) waarvan hij zelf de eerste steen nog mocht leggen. Scheepsma was dus begin 1922 reeds 71 jaar oud en heeft veel dus uit zijn eigen geheugen onthouden. Tenslotte had hij een druk (vergader)leven, want hij was behalve landbouwer, gemeenteraadslid, kerkvoogd en secretaris van de school.
Hieronder volgt het  letterlijke verslag in meerdere afleveringen.



Een donkere toekomst ligt in 't verschiet. Omstreeks het jaar 1900 begon de school in kwijnenden toestand te geraken. Was het hoofd der school onder den verlammenden  invloed van de omstandigheden niet meer apparaat? Neen, dát was het niet, hij had daaraan geen de minste schuld. Er kwam gebrek aan leerlingen tengevolge van een gewoon verschijnsel. Het op- en afgaan van 't schoolgaand kindertal in de gezinnen, liet zich in de kleine kring gelden. Men nam de toevlucht, om met kunst- en vliegwerk de 30-jarige voor ondergang te bewaren. Na ingewonnen advies van Jhr. de Savorin Lohman kwam hier in de wintermaanden een stuk of wat leerlingen van buiten te logeeren, om op 15 Januari een voor de Wet voldoend aantal leerlingen op de lijst te hebben, teneinde aanspraak op de Rijksbijdrage te houden. 't Getal in eigen kring slonk aldoor , in 1901 16; in 1902 slechts 14 leerlingen boven de zes jaar. Het leenen begon tegen de borst te stuiten. Men hield er mee op. Daar stond ze, als een hulpeloos wicht, op zichzelf aangewezen. Daar stond ze. Zal ze ondergaan? Neen, er was een Oog, dat over haar waakte. Er werkte een verborgen kracht in eigen kring en steun van buiten vloeide toe.
Aangesloten bij Chr. Nat. Sch., reeds van mee af aan, en wel financieel door haar gesteund, wordt op 14 Dec. 1900 besloten, zich te wenden tot de Hoofdc. te Utrecht, of zij misschien eenig advies zou kunnen geven, hoe te handelen. Een schets van de geschiedenis over den stand der dingen van 't tegenwoordig moment, werd daarbij overgelegd. Intusschen had een van de bestuursleden, heel ongezocht, eens een praatje gehad met een van de kerkv., over de onderwijszaken alhier. Ze waren het er over eens, dat ze de belangen van het onderwijs beter gediend achten, met dezelfde leerkracht aan één school verbonden, dan in twee schooltjes werkzaam Het was maar een los praatje. 't Heeft evenwel aanleiding gegeven, dat op 22 Januari 1901 een schrijven van kerkv. kwam, waarin werd uitgesproken, dat één school van al de leerlingen hun sympathie had en zij bereid waren, voorstellen onzerzijds in overweging te nemen. Het bestuur antwoordt hierop, met genoegen van hun schrijven kennis te hebben genomen en verklaarde zich bereid hun een voorstel tot samenwerking aan te bieden. 14 Febr. komt een schrijven van de Hoofdc., berichtende dat zij den Districtsraad hadden uitgenoodigd een onderzoek in loco in te stellen. 1 Maart wordt vergadering gehouden van het Bestuur der school met den Districtsraad; zijnde Ds. T.D. Prins, A. Elshout en Ds. Rijnenburg, Herv. pred. te Burgwerd.

Verg. van het Bestuur met den Districtsraad op 1 Maart 1901, 's morgens om 10 uur.

Tegenw. alle leden, meester Kurpershoek en de leden van den Districtsraad.
De Voorzitter leest Ps. 32 en gaat voor in gebed.
De notulen der vorige vergadering worden gelezen en goedgekeurd. Nadat in korte woorden door het bestuur wordt meegedeeld wat gedaan is ter bevordering van samenwerking met de Herv., komt in bespreking de grondslag, waarop samenwerking zal worden gezocht. De bespreking leidt tot de conclusie om aan kerkvoogden voor te stellen:

ten eersten: 'Een Ver. v. l. Ond. tot instandhouding van een school met den Bijbel worden in het leven geroepen, die als grondslag voor haar onderwijs stelt: de drie Formulieren van Eenigheid; voorts los van elk kerkverband en liefst aangesloten bij de Ver. v. Chr. Nat. Sch.

wordt vervolgd


André A. Buwalda
e-mail:
fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE:
www.andrebuwalda.nl