Historie Schettens - Longerhouw

deel 171: Viadukt


In de LC van 19-2-1976 stond het volgende artikel over het toen nog nieuwe viaduct. Schettens had te maken met 'vreemde geluiden' die door het bouwwerk werden veroorzaakt...


"It is in pracht fan in leuning, mar dat ld is tige lestich"
Schettens kampt met een "gonzende" viaductleuning

Schettens - Rijksweg 43 wordt omgebouwd tot autosnelweg en dat betekent onder meer dat geen gelijkvloerse kruisingen in mogen voorkomen. Kruisende wegen worden in de meeste gevallen met viaducten over de verkeersader heen geleid. Zo ook bij Schettens, waar een viaduct werd gebouwd in de verbinding van het dorp met Longerhouw. Ruim een jaar geleden kwam het bouwwerk gereed en sindsdien kampt Schettens bij wind uit het zuidwesten met geluidsoverlast. De wind giert en gonst dan door het hekwerk op het viaduct, dat het in Schettens te horen is. Rijkswaterstaat staat voor een raadsel.

Overal in het dorp is het geluid te horen. De een omschrijft het als een gonzend geluid, een ander vindt het "in heech, gierend ld". Men heeft er alleen last van wanneer de wind uit het zuidwesten komt. Merkwaardig is dat het niet te hard moet waaien, want als het harder waait dan windkracht acht, hoort men niets, zo wordt gezegd.
Vooral in de christelijke nationale school kan men er flink last van hebben.

De school staat op een afstand van ongeveer vierhonderd meter van het viaduct. Wy steane der eins deun by", zegt het hoofd van de school, de heer Simon Elzinga. "As de wyn t it sdwesten komt, szet er troch de spilen fan de leuningen en dat is net sa'n noflik ld". Omdat hij nog niet zo lang aan de school verbonden is, hoorde de heer Elzinga het tergende lawaai een week of drie, vier geleden voor het eerst. "Ik hie der wol hwat fan heard, mer ik hie it ld sels noch nea heard. Op in moarn, in pear wike forlyn, gyng ik lykwols nei skoalle ta, en doe hearde ik it. Hoe mear ik de kant fan skoalle op kaem, hoe lder it waerd. Op skoalle wie de kachel ek nog kapot, dat ik moast efkes nei de smit en moast oer it viaduct. Doe ik derop stie, like it wol as fleagen der hieltiid straeljagers oer, sa'n leven makke dy leuning. It wie forskriklik. Ik had dy deis tsjin de bern op skoalle sein dat sy hwat lder praeten moasten, hwant oars wiene sy hast net to ferstean".

Vlakbij de school woont de familie Buwalda. "It heart frjemd", zegt mevrouw Buwalda, "jo kinne it by s och sa goed heare". Als de wind in de verkeerde hoek zit, in het zuidwesten dus, komt het zelfs voor dat er Schettensers zijn, die slapeloze nachten beleven. "Ik hear it och sa goed, ik wurd der soms wekker fan", zegt mevrouw Buwalda.

Ook aan de andere kant van het dorp, op een afstand van ongeveer een kilometer van het viaduct, is het lawaai te horen. Zoals bij de familie Buma bijvoorbeeld. "It falt hjirre lykwols wol in bytsje ta hear,", zegt mevrouw Buma, "it is meastentiids maeijtiids en simmers dat jo der lest fan hawwe, mar it is krekt sa as it mei alles is, wenne der ek wol oan. It is nou net dat wy der drekt lest fan hawwe, mar wy heare him dochs wol. It is wol apart, sa't skynt...".

"Foar de skoalle is it it minst", meent de heer Harmen Boersma, voorzitter van Dorpsbelang. "It is al mear as in jier oan 'e gong en it kin forskriklik gle. Sjoch, jo kinne der wol mei libje, mar dochs it is in tige hinderlik ld". Namens Dorpsbelang heeft de heer Boersma de zaak aangekaart bij Rijkswaterstaat "en der hiene se soks ek noch nea meimakke. It is in tige apart forskynsel. Wy wenje hjirre oardel kilometer fan it viaduct af, mar is it hjir ek wolris to hearen, mar lang sa slim met as yn it doarp fansels.

Dubbele ramen

"Wy hienen it earst net yn 'e gaeten hwer't dat ld wei kaem, zegt de heer Boersma, Men kon het geluid maar niet thuisbrengen, "mar letter hienen wy al ridlik gau yn 'e gaeten hwat it wie". Rijkswaterstaat stond eerst ietwat wantrouwend tegenover de klacht van Schettens, mar toen men geluid zelfs waarnam, moest men de dorpelingen wel gelijk geven.

Men opperde de gedachte de school van dubbele ramen te voorzien, maar daarmee is het probleem de wereld niet uit. "Dan soe elts hs dubbele rten hawwe moatte", denkt de heer Elzinga. "Sjoch,op sich is it in pracht fan in leuning, it binne allegearre spilen dat de bern kinne der net tusken troch falle. Dat is moaij fansels, mar wy hawwe der nou wol sa'n akelich lestich ld troch krigen en it soe moaij weze as dat to forhelpen is", aldus de heer Boersma.

Rijkswaterstaat staat evenwel voor een raadsel. Een onderzoek naar de oorzaak is nog zonder resultaten gebleven. Op verschillende andere plaatsen heeft men gelijksoortige  brugleuningen aangebracht en daar hebben zich geen problemen voorgedaan. Rijkswaterstaat wil nu een deel van de brugleuning verwijderen en opsturen naar een laboratorium, waar ook vliegtuigen op geluidshinder worden getest. In Schettens  wacht men in spanning af.

De voorpagina van de Leeuwarder Courant dd 19-02-1976,

Het artikel, even verderop in dezelfde krant.


Andr A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl