Historie Schettens - Longerhouw

deel 170: beschrijving kerk Longerhouw IV


In de vorige eeuw zijn meerdere 'korte beschrijvingen' van onze kerken opgesteld, die dan meestal als kopie te koop werden aangeboden in de kerk.
Dit keer een beschrijving zonder naam of datum, welke gemaakt zal zijn in of vlak na 1978, omdat van dat jaar nog het inwoneraantal is vermeld.
Ook in deze beschrijving staan weer verschillende onjuiste gegevens.
 


Longerhouw

Longerhouw werd ook wel genoemd "Longerhove", de hof van "Longé", "Houw" betekent "Hof" en "longer" is afgeleid van het friese "Longerjen", of sterk verlangen.
Ook kan "Longer" afgeleid zijn van "Lolle".

De naam Longé komt nog voor op een boerderij nabij Bolsward.

Waarschijnlijk maar niet zeker is dit dorp Longerhouw een uithof geweest van het voormalige klooster "Minderbroeders" te Bolsward.

Longerhouw is een terpdorp. We mogen wel aannemen, dat hier zo'n 20 eeuwen geleden al boeren en vissers woonden.

De kerk is uit de 13e eeuw, is meermalen gewijzigd, later in 1757 geheel ommetseld, bestaande uit een schip, een 5/10 gesloten koor en een toren met zadeldak.

De wijzerplaat aan te toren (gerestaureerd) is in oorspronkelijke staat zoals die van 1897, ook het uurwerk is in 1897 in de toren geplaatst, want in dat jaar werd uurwerk en wijzerplaat vernield door het Hemelvuur (Bliksum).

In de toren hangt een klok uit 1742, gegoten door Joan Nicolaus Derck te Hoorn.

Omstreeks de eeuw-wisseling is in de kerk de huidige houten vloer aangebracht, die vele prachtige oude zerken dekt.

Preekstoel

In 1890 heeft de toenmalige kerkvoogdij voor het houtsnijwerk aan de preekstoel veel geld kunnen krijgen, doch de koop is gelukkig niet door gegaan.

De preekstoel uit 1757 in Longerhouw in Rococo-stijl is een bijzonder exemplaar te midden van meerdere bewerkte preekgestoelten in Friesland. Het bijzondere betreft de uitgesneden bijbelse onderwerpen als ook de kwaliteit van het snijwerk. Helaas is de naam van de houtsnijwerker niet bekend.

Op het eerste paneel de geboorte van Christus

Op het tweede paneel het sterven van Christus

Op het derde paneel de opstanding van Christus.

Op de vierde paneel de Hemelvaart van Christus en de terugkomst van Christus om te oordelen de levenden en de doden.

Omstreeks eind 1800 gemaakt een bijzonder mooie lijkbaar en nog aanwezig met inscriptie, dus zeker 100 jaar oud die ook tot een monument kan worden gerekend.

De inscriptie is afkomstig van een zekere Broer Johannes van Abbema,

de doodbaar gaat niemand, o Heer voorbij,
't Is Jong of oud, ook wie hij zij
Waak steeds en bidt en wees bereid
Voor 't naderen der Eeuwigheid.

In de Roomse tijd had Longerhouw een pastoor met een vicarus.
Na de Reformatie werden Schettens en Longerhouw gecombineerd.

De pastorie staat te Longerhouw al sinds enkele eeuwen.

De eerste predikant die +/- 1600 het evangelie der Reformatie predikte, was Willem Jurjens of Wilhelmus Georgi, zoals hij zich liet noemen.

Enkele bekende predikanten

Ds. Joh. Schotanus, nageslacht via de bekende Friese geschiedschrijver Schotanus uit Britswerd.

Ds. Felix - Jan Wouter Felix in 1824 geboren te Leiden en aldaar theologie gestudeerd, op 23 jarige leeftijd intrede als predikant te Longerhouw en Schettens.
Er ging een geweldige roep van deze persoon uit.

Orgel

In 1861 nog geen orgel aanwezig in de kerk, daar de toenmalige schoolmeester nog voorzanger was. Meester Jan Sjoerds de Jong.
Het orgel is waarschijnlijk door de Fa. Van Dam uit Leeuwarden gebouwd in het begin van 1900.

Verder in de kerk aanwezig een houten tongewelf met trekbalken op kraagstukken uit 1500 met peerkraalprofiel.

Inwoners aantal in     1749    -    75
                                1840    -    90
                                1958    -    140
                                1978    -    90


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl