Historie Schettens - Longerhouw

deel 162: Personele Impositie


In 1578 werd er een nieuwe belasting door de Staten Generaal ingevoerd, namelijk op zijde en fluwelen lakens. Hiervan werd o.a. kleding gemaakt, dus was het een luxe belasting, immers alleen de welgestelden konden zich zulke kleding veroorloven. Ook Friesland moest hier dus aan meebetalen en de opbrengst was hard nodig ivm de een jaar eerder begonnen opstand tegen de Spanjaarden. De invoering ervan verliep nogal stroef en het werd dan ook geen succes; ook toen had men al een hekel aan belastingen!

Gelukkig zijn de lijsten die destijds werden opgesteld bewaard gebleven en hierdoor krijgen we een goed beeld van de (belang) rijkste inwoners van onze dorpen. Niet alle inwoners staan er namelijk op vermeld, immers het was een luxe belasting, dus arbeiders konden zulke kleding niet betalen. De dorpsrechters van onze dorpen zullen geassisteerd hebben bij het opstellen ervan, immers zij kenden de lokale personen en hun rijkdom.

In Schettens staan er 17 personen op de lijst die in totaal dus 60 caroli guldens moesten afdragen; daarmee mochten zij dan een jaar lang die kleding dragen.
Gemiddeld is dit dus dik 3,5 caroli gulden (afgekort als c.g.) per persoon, dat is zelfs hoger dan het hoogste gemiddelde per grietenij (het Bildt, 3 c.g. per persoon).

In Longerhouw worden er 9 inwoners aangeslagen voor in totaal 24 c.g., dus gemiddeld 2,6 c.g. per persoon. Daarmee kunnen we dus concluderen dat Schettens welvarender was dan Longerhouw.

Overigens was onze grietenij, Wonseradeel, destijds de gemeente met de grootste bijdrage aan deze belasting in Friesland.

Op de lijst valt op dat de pastoors nog met name worden genoemd en dus nog aanwezig zijn in de dorpspastorieŽn. Dat zal niet lang meer duren, want in 1580 gaat men hier over tot de Reformatie en verdwijnen de pastoors definitief uit beeld. Verder staat als hoogste aangeslagene van onze dorpen 'onze' Jancke Osingha vermeld, die in 1580 grietman zou worden, wellicht als beloning voor de steun voor de opstand?

Misschien de volgende keer wat meer over de personen op deze lijst, die hieronder nu wordt vermeld.

Schettens, naam Aanslag
heer Here pastoer 6 cg
Jancke Osingha 11 cg
Douue Tialckez 7,5 cg
Euert Hayes 3 cg
Douue Rienckz 7 cg
Wybe Heres 2,5 cg
Sibren Harmens 2 cg
Lolcke Steffens 2 cg
Feddrick Sittiez 2 cg
Pieter Mercx 2 cg
Biencke Heres 2 cg
Upcke Jellis 6,5 cg
Pieter Hillebrants 2 cg
Gerrolt Hilbrants 2 cg
Ede Sents 10 st
Jelger Scheltes 10 st
Liuue Liuues 1,5 cg
Totaal 60 cg

 

Longerhouw, naam aanslag
heer Mr. Wibrant pastoer 6 cg
Douue Douues 3,5 cg
S. Jan Sibrants erfn 3,5 cg
Bae Sibrantz 1 cg
Siuerdt Ennez 1 cg
Liuue Laesz 3,5 cg
Auck Taede wed 2,5 cg
Here Taekez 2 cg
An Meyle wed. 1 cg
Totaal 24 cg

 


Andrť A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl