Historie Schettens - Longerhouw

deel 15: Sickema sate


Van slechts weinig boerderijen in en rond Schettens en Longerhouw zijn nog de oude benamingen bekend. Osinga State is dan wel algemeen bekend en ook Bruindijk is nog als zodanig herkenbaar. Scertinghe State telt echter niet mee, omdat deze (dorps) naam pas een tiental jaren geleden aan de boerderij naast de Herv. kerk te Schettens werd gegeven. Toch kan aan dit rijtje nog een naam worden toegevoegd, maar helaas bestaat de boerderij zelf niet meer. Achter de boerderij van de fam. Reinsma, stond weleer nog een boerderij. Een eenzame boom in het landschap geeft ongeveer de lokatie aan van Sickema sate.

Sickema Sate

Sickema sate, als nr. 2 in het stemkohier, was een van vijftien stemdragende boerderijen die bij Schettens hoorden. Samen met nog 3 boerderijen, lag het op de terp Sotterum, die aan het binnenweggetje naar Bolsward ligt.

Als eerste vermelding komt voor, de verkoop van de boerderij van Ruurd van Abbinga aan Tialcke Douwesz. Poppema in 1536.  De boerderij kwam dus uit het bezit van de familie A(e)b(b)inga (mischien dezelfde die ook als 'Aebinga van Humalda' voorkwam, o.a. in Schettens).  In 1640 blijkt namelijk een kind van de dan reeds overleden Sicke Aebinga deels eigenaar van stemnr. 3 te zijn. Dit is de huidige boerderij van de fam. Ybema. Het ligt dus voor de hand om te veronderstellen dat deze Sicke een familielid is van Ruurd van Abbinga. Dus mogen we aannemen dat Sickema sate vernoemd is naar een Sicke Abbinga, die de boerderij/sate wellicht liet (ver) bouwen. Hierdoor is het dus mogelijk dat door de verkoop in 1536 de verdere familie een andere boerderij in bezit had.

Als tweede eigenaar wordt vermeld de zoon van Tialcke, namelijk Douwe Tialckes Popma. Hierna vererft de sate op zijn dochter Ygh Douwesdr. Popma, die getrouwd was met Frans Hendricks Ulenburgh. Het is hun dochter Hendrickjen Fransdr. Ulenburgh, in 1622 getrouwd met de beroemde schilder Wijbrandus de Geest, die als enigst kind de boerderij in handen kreeg. In 1699 verkocht de familie De Geest de boerderij aan de echtelieden Jentie (of Ynte) Foeckes, koopman en Geeltie Tjepkesdr. uit Minnertsga. De boerderij omvatte toen 60 pondematen.

Van de familie Popma valt nog te vertellen dat een zuster van Ygh Douwesdr. Popma, Tialck Douwes Popma, huwde met Sjoerd Tjerks Hoitinga. Zij worden vermeld op het familiegraf Hoitinga in de Hervormde kerk te Schettens.

De belangrijkheid van Sickema sate  blijkt dus uit meerdere zaken: zo is de eerste eigenaar een Aebinga. Ook de schilder Wijbrand de Geest genoot landelijke bekendheid en schilderde vele adellijke families en zelf leden van het Stadhouderlijke hof te Leeuwarden. Tenslotte was zijn schoonvader Frans Hendricks Ulenburgh een volle neef van Saskia Rombertus Ulenburgh, de vrouw van de wereldberoemde schilder Rembrandt van Rijn !!