Historie Schettens - Longerhouw

deel 134: Adellijk bezit, Aylva deel IV


De adel had vanouds grote bezittingen in Friesland en dankte daar haar machtige positie gedurende de eeuwen aan. Ook in Schettens speelde de adel eeuwenlang een voorname rol. Vooral de families Van Osinga en Van Aysma hebben hun sporen hier nagelaten en zijn dan ook hier nog bekende namen, natuurlijk ook omdat ze zetelden op Osinga State te Schettens. Hun namen komen dan ook regelmatig naar voren als je de lokale geschiedenis leest.

Er waren echter meer adellijke eigenaars van onroerend goed in Schettens, die nu minder bekend zijn, maar die toch een grote invloed op het leven in onze dorpen hadden. Nu deel vier van deze serie.


Carel Anne Adriaan van Pallandt (1810-1883), huwde in 1837 in De Bilt met Cecilia Maria Steengracht van Oostcapellle (1813-1899).  Hij was adjudant Houtvester van Zuid-Holland, was volgens Wikipedia een 'een technische, administratieve en commerciŽle beheerder van bos' is.
De Friese bezittingen, waaronder dus Filens, vererfden dus op deze jongste zoon, Carel, die overigens ook niet in een hutje woonde. Hij resideerde op Kasteel Keukenhof te Lisse, welke uit het bezit van zijn schoonfamilie kwam; Cecilia was namelijk erfdochter. Haar vader Johan Steengracht was met zijn uitgebreide kunstbezit de grondlegger en eerste directeur van het latere museum Mauritshuis in Den Haag en had eerder, in 1809, Kasteel Keukenhof gekocht. In 2003 is het eigendom van het kasteel, wat tegenover het wereldberoemde bloemenpark Keukenhof ligt, in een stichting overgegaan.

Uit: Dankbaar gedenken. (Boek over De Gereformeerde Kerk te Bolsward etc.)

De 'ligging' van de grootgrondbezitters gaf de doorslag bij de beroeping. Verrassingen waren dan ook niet uitgesloten. Baron van Pallandt Keppel bezat veel grond in Schettens. Hij had grote invloed en hij was niet op de hand van de orthodoxie. Hij wilde niet weten van geldelijke steun van de kerk aan een Christelijke school. Ook Ds. Westerloo was tegen de Christelijke school, die in zijn dagen echter toch tot stand kwam. Dat moeten we hier echter verder laten rusten.

Hier wordt dan Carel Adriaan baron van Pallandt bedoeld, die er dus mede voor zorgde dat in 1858 ds. Westerloo werd beroepen. Deze dominee was duidelijk een liberaal, wat een hele verandering was ten opzichte van de 10 voorgaande jaren onder ds. Felix en ds. Sijpkens; beide zeer orthodox en voormannen van het bekende 'Friese Reveil'.

Hun enigste dochter, Cornelia Johanna baronesse van Pallandt (1840-1923), huwde in 1861 te Lisse met  Jan Carel Elias graaf van Lynden (1837-1900). Cornelia erfde naast Kasteel Keukenhof ook o.a. de 'Aylva' bezittingen op Filens. Deze graaf van Lynden was o.a. hofmaarschalk.

Jan Carel Elias van Lynden (1837-1900)

Hun dochter Cecile Maria van Lynden (1862-1952), trouwde in 1885 Ocker Johan Repelaar van Molenaarsgraaf (1858-1938). Zij erfde o.a. weer de Friese bezittingen, waaronder dus Filens.

Langs deze familielijn, van Aylva naar Lynden, loopt het eigendom van een aantal Schettenser boerderijen, te weten:

Tevens breidde de familie Pallandt het Schettenser bezit nog uit met de volgende boerderijen


Andrť A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl

.