Historie Schettens - Longerhouw

deel 125: De Boer's uit Schettens


Vorig jaar verscheen het familieboek 'Van Boer tot De Boer', waarin 300 jaar genealogie van de uitgebreide familie De Boer wordt beschreven. Eén van de auteurs, dhr. De Jong uit Tjerkwerd, belde ons omdat Corrie haar moeder een De Boer was. Enthousiast geworden, om deze De Boer's en hun achtergronden te verzamelen, kwam ik echter telkens in Schettens uit. Het bleek dan ook, dat al deze De Boer's afstammen van Douwe Sijbrens, wonende op Bittens te Schettens !

Mijn onderzoek werd dan ook verwerkt in het voorwoord van het 193 pagina's tellende boek. Omdat weinigen in onze dorpen dit boek aangeschaft zullen hebben, volgt hieronder het volledige artikel.


De Boer's te Schettens

Douwe Sijbrens was in 1749 'welgesteld boer' te Schettens. Met een belastbaar inkomen van 3000 gulden was hij toen de op één na rijkste inwoner van het dorp. Alleen Tjalling Jarigs van Bruindijk onder Schettens overtreft hem dan (5000 gulden).

In hetzelfde jaar, op 4 mei,  huwt hij Geertje Cornelis die van Hichtum afkomstig was. Ook haar vader was 'welgesteld boer' aldaar. Volgens de trouwakte zijn beide mennist, wat het feit kan verklaren dat we hem niet tegenkomen als kerkvoogd in Schettens.

Douwe Sijbrens was afkomstig van Schettens en zijn ouders waren Sijbren Doeckles en Pietje Douwes. In de stemcohieren kom ik echter zijn vader niet tegen. Hij en zijn nakomelingen, die later Protestant werden, hebben een belangrijke rol in de geschiedenis van Schettens gespeeld. Ze hebben op meerdere boerderijen in Schettens gewoond; echter drie vallen in het bijzonder op.

STEM 12 - Filenserwei 4 (nu fam. Politiek)

Van 1748 tot 1778 komen we Douwe Sijbrens tegen als gebruiker van stem 12, een boerderij die eeuwenlang eigendom geweest is van de kerk te Schraard. In de tijd van Napoleon wordt de kerk min of meer gedwongen de boerderij te verkopen. Niet bekend is wie het toen gekocht heeft, maar in ieder geval is zoon Douwe Douwes de Boer in 1832 eigenaar. Zijn huwelijk met Akke Jelles Douwma bleef kinderloos.
Uit nader onderzoek bleek trouwens dat ook de huidige eigenaar/bewoners van stem 12 een nazaat te zijn van dezelfde Douwe Sijbrens. Willem D. Politiek stamt ook rechtstreeks af van de eerdergenoemde stamvader. In de tussentijd, dus tussen 1748 en nu, heeft altijd een familielid de boerderij bewoond. Overigens is deze 'pleats' al weer enige tijd buiten functie.

STEM 11 - Filenserwei 2 (nu fam. Buma)

Als in 1761 stem 11 wordt geveild, koopt Douwe Sijbrens deze boerderij. Vanaf dan is heel Bittens, want zo heet de terp waarop stem 11 en 12 liggen,  in gebruik bij Douwe Sijbrens! Daarnaast huurt hij ook nog enige jaren samen met zijn broer Doeckle Sijbrens, de kerkeboerderij te Schettens, met stem 14.
In 1781 besluit Douwe tot nieuwbouw van zijn in 1761 verworven boerderij. Hiervan is een prachtige memoriesteen bewaard gebleven die nu nog steeds in de boerderij gemetseld zit.

Op deze steen staat vermeld dat op 6 juni 1781 Douwe Kornelis de eerste steen heeft gelegd. Douwe jr. was toen 3 jaar, omdat hij op 10-2-1778 gedoopt werd in Witmarsum. Zijn ouders waren Cornelis Douwes de Boer en Aafke Sjoerds de Witte.

Omdat de eigenaars van stem 11 in 1788 vermeld worden als 'Douwe Sijbrens erven', weten we dat Douwe Sijbrens in of enige jaren voor 1788 overleden is.

In 1798 (de stemkohieren werden om de 10 jaar opgesteld) zijn 2 broers van Cornelis boer op beide boerderijen; op stem 11 zit dan Jan Douwes de Boer en op stem 12 boert Douwe Douwes de Boer. Waarschijnlijk is omstreeks 1905 stem 11 opnieuw opgebouwd en is tot op heden nog steeds in gebruik als boerderij. Verrassend detail is dat de huidige bewoners, fam. Sijbren Buma, 'oudovergrootvader'  tegen 'onze' Douwe Sijbrens moet zeggen.

De tekst luidt:

Anno 1781
den 6 Iuni
heet.douwe.korneeles
een jongeling met het
metselen gemaakt
een begin.hei heeft het
gedaan met frinde
lykheit.aan dit ge
bou de eerste nieuwe
steen geleit

STEM 2 - afgebroken boerderij op Sotterum

In 1827 trouwden Douwe Jans de Boer en Aukjen Annes Elgersma, en waarschijnlijk kwam deze kleinzoon van Douwe Sijbrens in dat jaar op deze Schettenser boerderij. Nadat Douwe in 1856 overleed, bleven de beide kinderen Jan Douwes en Trijntje Douwes de Boer nog tot 12-5-1902 op de pleats wonen. Zij verkochten, nadat ze waren overgegaan tot de Doleantie,  in 1889 een stuk grond, waardoor de bouw van de Gereformeerde Kerk te Schettens mogelijk werd.
In 1906 jaar kwam oomzegger Fokke Annes de Boer, die getrouwd was met Romkje Jans Buwalda, het stokje overnemen. Waarschijnlijk was de boerderij toen al bouwvallig want in 1906 werd deze afgebroken en verhuisden zij naar Burgwerd, alwaar hun nieuwe boerderij aan de Kloosterweg in hetzelfde jaar verrees.


André A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: www.andrebuwalda.nl