Historie Schettens - Longerhouw

deel 116: 'Dankbaar gedenken' deel VII


In 1985 verscheen een boekwerk over de Gereformeerde Kerk van Bolsward, genaamd 'Dankbaar gedenken'. In dit goed leesbare boek van de hand van dhr. K. Jongsma, is een apart hoofdstuk gewijd aan de Gereformeerde Kerk van Schettens-Longerhouw, welke een paar decennia lang een wijk was van Gereformeerd Bolsward. Waarschijnlijk zullen een flink aantal (oud-Gereformeerden?) inwoners van onze dorpen dit boek kennen en wellicht in de boekenkast hebben, toch volgt hier en in de volgende edities van Viadukt dit interessante artikel.


J. Douma Azn., 1 december 1907 - 6 augustus 1911.

De bevestiging vond plaats door professor H.H. Kuyper. De collecte zal worden bestemd voor aanschaffing van een nieuw orgel. Aan meester Kurpershoek zal worden gevraagd de voorzang en het lezen voorlopig te willen waarnemen. Er komt op 3 maart 1909 een orgel. Broeder J. Nawijn te Bolsward heeft zijn diensten aangeboden bij ingebruikneming van het orgel, zonder bezwaar van de kerk. Dit aanbod wordt aangenomen. Wanneer de Jongelingsvereniging komt met het verzoek de kerk te mogen gebruiken voor feestviering, wordt dit afgewezen. In het laatst van april 1911 heeft Ds. Douma een beroep ontvangen van de kerk te Ambt-Vollenhove. Hij heeft dit beroep aangenomen. Vr het vertrek van Ds. Douma wil men nog graag kerkvisitatie houden. Op 6 augustus 1911 heeft dominee afscheid genomen. Ook nu duurt de vacature slechts kort. Op 9 juli is kandidaat E. Beukema te Hoogeveen beroepen en deze heeft het beroep aangenomen. De datum van intrede wordt bepaald op 12 november 1911.

E. Beukerna, 12 november 1911-14 mei 1916.

De bevestiging vindt plaats door Ds..Minnema te Garijp. Hij ontvangt vijfendertig gulden voor verhuiskosten. Op de catechisatie gaat het eerst niet al te goed. We lezen: 28 december 1911: 'De jongelingen der catechisatie boven de zestien jaar missen gebrek aan ernst in dit uur. Dominee heeft ze verder zonder onderwijs in dat uur te verlenen, laten vertrekken, doch de volgende maal hoopt hij ze weer te ontvangen. De volgende keer hebben ze zich allen weer gemeld.'

Het tractement wordt (vanaf 1 juli 1913) gebracht op dertienhonderd gulden. Gevraagd wordt of er ook verbetering kan worden gebracht bij het preeklezen, in die zin dat de ouderling niet gelijkvloers staat, maar op de preekstoel. Het zou echter ook kunnen door op een bankje te staan.
Op 7 januari 1914 is het vijfentwintig jaar geleden dat de Gereformeerde gemeente van Schettens-Longerhouw tot reformatie kwam. 's Morgens om negen uur zal er op die dag een godsdienstoefening of dankuur worden gehouden, waarin Ds. Beukema zal voorgaan, en des avonds een gemeentelijke samenkomst. Ds. Prins zal worden gevraagd voor te gaan en de gemeente te herinneren aan de grote dingen, die de Here tot stand heeft gebracht. Ds. Prins zal tien gulden ontvangen en reiskosten.

Zuster X zou voor de voltallige kerkeraad komen om schuldbelijde
nis te doen. Door zwakte is dit echter niet gebeurd. Ze is door twee afgevaardigden van de kerkeraad bezocht. Onderstaande vragen zijn haar voorgelegd:
Erkent gij, dat gij gezondigd hebt tegen het zevende gebod in een openbare zonde?
Hebt gij daarover schuldgevoel en berouw?
Hebt gij deze zonde de Here beleden?
Gelooft gij dat u om Jezus' wil deze verschrikkelijke zonde vergeven is?
Deze vragen aan zuster X gedaan, zijn van de kansel afgelezen ten aanhore der gemeente.

Vaak werden er vroeger op n avond twee vergaderingen gehouden: eerst de ledenvergadering van de kerk en dan die van de school. Ds. Beukema ontvangt een beroep van de kerk te Drachter-Compagnie en neemt dit aan. Hij denkt op 14 mei 1916 afscheid te nemen. Het beroepingswerk gaat weer beginnen. Het tractement wordt vastgesteld op f 1.400,. Verschillende namen worden genoemd, o. a. die van Ds. Pel te Eestrum. Deze schrijft echter: 'Het is beter met de wil des Heren gescheiden te leven, dan tegen de wil des Heren aan elkander verbonden te zijn.' Ds. W. Weener te Vianen wordt beroepen, maar bedankt. Ds. Prins meent dat, omdat Schettens steeds jonge predikanten heeft gehad, het goed zou zijn, een predikant met ervaring te hebben. Ds. Bosma uit Buitenpost wordt beroepen, maar bedankt eveneens. De aandacht valt op kandidaat J. Post te Sexbierum. Deze bedankt ook. Hetzelfde gebeurt met Ds. M. Post van Gees. We zien beroepen en bedanken wisselen elkaar snel af. Hetzelfde gebeurt ook met Ds. M. van Alphen uit Voorst (Gld.). Vervolgens wordt beroepen kandidaat Fanoy op een tractement van vijftienhonderd gulden plus vijftig gulden voor lasten, met vrijdom van pastorie en tuin. Hij heeft al drie beroepen. Hij komt hier op bezoek, maar bedankt. Er komt contact met Ds. Nieborg te Geldermalsen. Hij wordt beroepen en is aanwezig op de kerkeraadsvergadering van 23 oktober 1917. Hij vraagt toestemming bij eventueel aannemen van het beroep tot het volgend voorjaar te mogen wachten met het oog op de verhuizing en zijn tegenwoordige gemeente. Het heeft alles echter niet geholpen. Ds. Nieborg heeft bedankt.

De volgende kandidaat waarmee contact komt, is kandidaat Ubels. Hij bedankte ook. Hij was van 18 augustus 1918-27 augustus 1921 predikant van Witmarsum (in combinatie met Pingjum en Zurich). Kandidaat Dee wordt beroepen, maar bedankt. Evenzo Ds. Minnema te Garijp. Het is een schier eindeloze rij. We moeten bewondering hebben voor de kleine gemeente, die telkens met geloofsmoed. en volharding doorgaat. Kandidaat J. Wymenga van Garijp wordt beroepen, maar bedankt. Maar God verhoort de gebeden. Op 2 maart 1919 is er weer een nieuw tweetal. Ds. Bolman van Oostwold wordt beroepen. Het verblijdend bericht komt, 'dat de Heere hem vrijmoedigheid heeft gegeven de beroeping aan te nemen. De Heere alleen komt daarvoor dank toe.' Eerst echter nog een paar opmerkingen: Het spitten van de tuin neemt de kerk voor haar rekening. Ook zal worden gezorgd voor een wagen met mest jaarlijks te leveren. Het verhuren van zitplaatsen gaat de laatste jaren niet goed, aldus de notulen. Er wordt teveel geboden. Er komen hartstochten naar boven. De laatste jaren brachten de zitplaatsen vierhonderdtwaalf gulden op; het gemiddelde over negen jaar was echter tweehonderdvijftig gulden. De meeste broeders willen afschaffing van het verhuren der plaatsen en alle plaatsen vrij in de kerk. Zo lang er nog geen predikant is, zal ook die bank vrij zijn. Later zal het predikantsgezin zelf moeten weten of ze deze bank willen gebruiken. Op 21 mei 1917 wordt de verhuur van zitplaatsen inderdaad afgeschaft. Ieder kan op zijn plaats gaan zitten en dan worde het aan ieder bescheiden overgelaten wat hij daarvoor meent te moeten geven. Over 1918 zijn de boeken van kerk en diaconie gecontroleerd: Kerk: ontvangsten f 2.765,64 en uitgaven f 2.608,16. Batig saldo f 157,48. Diaconie: ontvangsten f 395,04 1/2 en uitgaven 395,25 1/2. Tekort 21 cents. Het tractement wordt gebracht op samen f 2.210,-  (f 1.800, + f 50, belasting en een duurtetoeslag van 20%).

                                                         'wordt vervolgd'


Andr A. Buwalda
e-mail: fam.aabuwalda@home.nl
HOMEPAGE: http://historie.buwalda.nl (zonder www)