Grafsteen van Ulbe van Aijlva te Hijlaard

Helemaal in het koor van de Hervormde kerk in Hijlaard ligt alweer een bijzondere steen. Bijzonder om meerdere redenen.

Ten eerste de plaats in het koor, wie daar begraven werd moest wel een heel bijzondere plaats in het dorpsleven innemen. Er staat dan nu wel heel oneerbiedig de steunpilaar van het kansel op, maar die is van veel latere datum. Daarvoor predikte de dominee altijd vanaf de zuidmuur, net als nu bijv. in Longerhouw.

Ook de invulling van de grafzerk is bijzonder te noemen. Bijna elke vierkante centimeter is ingevuld, dit keer niet met kunstige renaissance-ornamentiek, maar vooral teksten. Het gaat hier dan ook om het familiegraf van Ulbe Douwes van Aylva, grietman van Baarderadeel. Hij trouwde tweemaal en overleefde beide. Nu kon hij een speciale grafzerk laten maken, echter voorzover bekend niet bij een beroemde steenhouwer, want de zerk is niet gesigneerd. In elk geval kwam zijn eigen tekst in het midden met hierboven het alliantiewapen van zijn ouders, Douwe Tjaerts van Aylva en Frouck Ernstes van Mockema. Het linkerdedeelte werd gereserveerd voor de tekst van zijn 1e vrouw, Sjouck Hobbesdr. van Heringa, met gelijk daaronder de alliantiewapens van haar ouders, Hobbe van Heringa en Doedt Wijgersd. van Eelsma.
Aan de andere kant natuurlijk het overlijden van zijn 2e vrouw Rints Aggesdr. van Osinga. Daaronder het alliantiewapen van haar ouders, Agge Seerps van Osinga en Rinck Riencksd. van Aylva.

Verder in het midden staan nog 2 latijnse gedichten, waarvan het tweede Ulbe zijn (roemrijk) leven verheerlijkt.
Links onderaan is dan nog ruimte voor de zoon Douwe van Aijlva uit het 1e huwelijk, die ongehuwd op zijn 46e stierf. Vervolgens aan de andere kant nog een voor ons belangrijk persoon. Hiltje van Osinga, een jonger zusje van Rintje die maar twee jaar oud werd.
Hieronder nog een kleinzoon van Ulbe, Jarich Taecko van Aylva, die maar 17 dagen oud mocht worden. Helemaal linksonderaan nog een alliantiewapen, met het Aylva wapen en de ander onbekend.

Wie waren Rints en Hiltje van Osinga ?

Beide waren dochter van Agge Seerps van Osinga en Rinck Rienckds. van Aylva. Onbekend is waar Agge woonde en zijn kinderen zijn geboren. Echter hijzelf is in Schettens geboren als zoon van Seerp Sijbren van Osinga en Jel van Heerema. 

Afmeting 145x263cm

Links bovenin

Ao 1589 DE 18 MARTIJ IS GESTUERUE DE /
A(E?)DELE EERBAEREN IUFFROU SIOUCK VA /
HERINGA HUISFROU VA DE A(E?)D.... /
EERNTUESTEN VLBE VA AIJLUA /
OLT 38 IAER LEIT HIER BEGRAUE /
MET 3 KIJNDEREN DOED /
AIJLUA OLT 16 MAENDE /
WIJGER AIJLUA OLT 4 /
DAGEN SIOUCK AIJLUA /
OLT 14 WEECKEN

Rechts bovenin

Ao 1605 DE 9 MAIJ IS GE(STU)ERVE /
DE (E?)DELE EERBARE (IUFFROU R?)ENTIJEN /
VA OSINGHA HUISFROU VA DE /
A..............  EERNTUESTE VLBE /
VAN AIJLUA OLT 26 /
IAER EN LEIT HIER BEG /
RAUEN MET 2 KIJNDEREN SIOUCK /
AYLUA OLT 1 1/2 IAER /
EN SIOUCK AIJLUa /
OLT 1/2 IAER

Ao 1627 DE 22 MARTIJ /
STERF DEN EEDELEN /
ERENTFESTE DOVVE /
VA AYLVA, OUT .46. /
IAER, EEN SOEN VA D'/
............ WLBE VAN AYLVA, EN IUFFROU /
SIOVCK VA HERINga /
EN LEIT HIER BEGRAU

Midden

Ao 1617 DE .23. AUGUSTI IS IN DE HEERE /
GERUST DEN (EEDELEN) EERENTFESTEN /
WLBE VA AYLVA IN TIJDEN GRIETMAN /
OUER BAERDERADEEL OUT SYNDE .66. IAREN /
EN LEIT HIER BEGRAUEN.

Rechtsonder

Ao 1603 DE 18 DECE/
MBRIS IS GESTUER/
UE DE A.......  EE(RB)/
ARE ........... HILCK /
VA OSINGA OLT 2.  /
IAER

Ao 1621 DE 17 . IULIJ STERF /
IARICH TAECKO VA /
AYLVA, OUT 17 DAGEN /
EEN SOEN VA (DE) EED: /
HOBBE VA AYLVA EN /
IUF: IETS VA MOCKMA /
EN LEIT HIER BEGRAUE

 

Prosopaeia uxoro prae mortuaru
ad maritu postimoda mortuu
versisti tandem multum dilecte marite
claude haec clausisti qua latera antethoro
suavita in thalamo quondam recubavimus uno,
defunctis unus contigit et tumulus
verum ubi fatalis venict mortalibus hora,
ad sere in coelos transferi inde deus

epitaphium Ulpiani ab Aylva
relligionis amans, patriae defensor, amatus
omnibus hac iaceo morte peremptus humo
stemmate, divitijs, insignis honoribus, a me
si cupias aliquid discere: disce mori