Een Friese Hensbeker uit 1599

In een uitzending van ‘Tussen Kunst en Kitsch’ van 26 september 2018 werd er een oude hensbeker getoond, maar daarop veel namen van Friese adel.  Een hensbeker werd tijdens speciale gelegenheden gebruikt door gezelschappen en moest daarbij in één keer worden leeggedronken. Wat deze beker, volgens expert Kitty Laméris gemaakt in Antwerpen, zo bijzonder maakt is dat er veel namen in zijn gegraveerd.  De waarde ervan werd door haar op 85.000 euro geschat!

Via de TV beelden zijn er 16 namen aangetroffen, maar het zouden er dus nog meer kunnen zijn.
Hiervan zijn er 8 vrouwen en dus ook 8 mannen.

Alle namen op de beker zijn oude Friese adellijke familienamen. Het betreft hier de volgende familienamen: Cammingha (2x), Grovestins (1x), Herema (2x), Walta (1x), Eminga (1x), Botnia (1x), Burmania (2x), Dekema (2x), Donia (1x), Douma (1x) , Ockinga (1x), Juckema (1x).

Er staat maar één jaartal op de beker: 1599. Het is waarschijnlijk niet toevallig dat dit jaartal tussen de personen Tjerck van Herema en Lucia van Walta in staat gegraveerd. Dit zou namelijk goed het jaartal van hun huwelijk kunnen zijn. Deze is helaas verder niet uit bronnen bekend, maar moet omstreeks 1600 zijn geweest. Ook het feit dat in dit geval beide echtgenoten op de beker staan vermeld, lijkt dit vermoeden te bevestigen.

Verder blijkt na onderzoek dat alle namen aan elkaar te verbinden zijn. Soms een hele korte en duidelijke link, zoals ouders en broers/zussen. Bij een ander zit er soms een aantal generaties tussen.

·         Tjerck van Herema en Lucia van Walta zijn gehuwd

·         George van Burmania huwde later met Luts van Dekema

·         Haring en George Upckes van Burmania zijn broers.

·         Katrijn van Donia is de moeder van Fedt en Frans van Cammingha

·         Sixtus en Luts van Dekema zijn broer en zus.

·         Johan en Tjerck van Herema zijn broers.

·         Fedt en Frans van Cammingha zijn broer en zus.

 

De adellijke familie Van Cammingha lijkt een rode draad te zijn tussen veel van deze personen. Vele relaties lopen namelijk via één of meer, soms ingewikkelde, familiepatronen van deze familie.

Hieronder heb ik per gevonden naam getracht de onderlinge relaties m.b.t. andere personen aan te geven. Soms zijn er zelfs meerdere relaties onderling, aangezien de adel destijds vaak op meerdere manieren aan elkaar verwant was. Er zullen dus ook nog meerdere, nog niet vermelde, relaties zijn.

Tot slot zijn bijna alle personen geboren tussen ong. 1570 en 1580. Dat betekent dat ze in 1599 tussen de 20 en 30 jaar oud waren. 

 

Namen op de hensbeker:

1.       Fedt Sybrantsdr. van Cammingha  (ong. 1580-1604, zus van Frans Sybrants van Cammingha   [11], ongehuwd)
* Fedt is dochter van Catharina van Donia [10]
*
Fedt is een volle nicht van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]

2.       Idzard (Sirtema) van Grovestins  (ong. 1577-1616), huwde Franske Laesdr. van Jongema  (ong. 1580-1616.
* Idzard zijn ouders zijn Foppe Idzerts van Grovestins en Jouck Fransdr. van Cammingha. Jouck is weer een dochter van Frans Wijtses van Cammingha. Idzard is daarmee een volle neef van Frans S. van Camminga [11]
* Franske  is een zus van Frans Laeses van Jongema  die met Catharina Joostdr. van Ockinga  huwde. Deze laatste is weer een zus van Fedt van Ockinga [13]

3.       Tjerck Goslicks van Heerma  /Herema (1575-1655, huwde in 1599? met Luts/Lucia Douwesdr. van Walta   [4]).
* Tjerck zijn vader Goslick  , is driemaal gehuwd geweest; de 2e maal met Sijts Watzes van Cammingha. Sijts is een volle nicht van Sybrant Franses van Cammingha ; de vader van Fedt Sybrants van Cammingha [1] en Frans [11]
* Luts/Lucia Douwesdr. van Walta  was een dochter van Luts Jarichs van Botnia. Een zus van deze Luts heette Margriet Jarichs van Botnia, die huwde met Rienck Franses van Cammingha , zie hem ook bij [10]
*
Tjerck is een broer van Johan van Herema [16]

4.       Luts/Lucia Douwesdr. van Walta (1581-1619, man van Tjerck Goslicks van Heerma  [3])
* Lucia is (3x achternicht) van Douwe Juliuszn. van Botnia   [6]

5.       Dorothea Minnesdr. van Eminga (1572-1616), huwde 1592 Galo Hanses van Galama .
* Dorothea  haar zus, Bauck Minnesdr. van Eminga (ong. 1577-1658) huwde ong. 1600 Frans Hessels van Eminga  (ong. 1574-1653). Frans is weer een broer van Agatha Hesselsdr. Van Eminga, vrouw van nr. [15]

6.       Douwe Juliuszn. van Botnia (ong. 1565-1617), huwde Oede Hayesdr. van Manninga .
Douwe is [3x achternicht] van Margriet Jarichs van Botnia, zie bij [3]

7.       George Upckes van Burmania (1570-1634, huwde 1) 1602 met Luts Juliusdr. van Dekema  [9] en huwde 2) 1625 met Fedt Wytzes van Cammingha .
* Fedt  is een achternicht van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha [1])
*
George is een broer van Harinck van Burmania [8]

8.       Harinck/Haring Upckes van Burmania  (ong. 1570 -1646, zus van George Upckes van Burmania  [7]). Zij huwde ong. 1590 met Bocke Jelgers van Feytsma  (ong. 1570-1626).
* Een broer van deze Bocke, Hessel Jelgers van Feytsma , huwde met Frau Erasmusdr. Van Douma  [12]

9.       Luts/Lucia Juliusdr. van Dekema (ong. 1580-1625, zus van Sixtus Juliuszn. van Dekema  [15], huwde 1602 George Upckes van Burmania   [7])

10.   Catharina/Katrijn Fransdr. van Donia  (ong. 1560-1604, gehuwd met Sybrant Franses van Cammingha  (ong. 1550-1593), de vader van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]

11.   Frans(iscus) Sybrants van Cammingha  (ong. 1580-1610, broer van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha  [1]), huwde 1604 Rixt van Heringa  (ong. 1580-1654)
* Frans is een zoon van Catharina van Donia [10]
*
Frans is een volle neef van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]

12.   Frau (Erasmusdr.) van Douma  (ong. 1575-1605), huwde ong. 1600 Hessel Jelgers van Feytsma . 
* Frau is een nicht van Haring [8] en Georg Upckes van Burmania [7]
* Een broer van deze Hessel, Bocke Jelgers van Feytsma  (ong. 1570-1626) huwde ong. 1590 met Haring Upckes van Burmania  (ong. 1570-1646] [8]
* Frau is een volle nicht van Jancke van Douma [21]

13.   Fedt Joostdr. van Ockinga  (1581-1606, huwde 1604 Sicke Taeckes van Cammingha ).
* Ouders van Fedt zijn Joost Heres van Ockinga en Saepck Fransd. Van Cammingha . Deze laatste is weer een zus van Sybrant Franses van Cammingha , de man van Catharina Fransdr. van Donia  [10]. Fedt Joostdr. van Ockinga   is dus een volle nicht van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]
*
Fedt is een volle nicht van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]

14.   Ruerd Werps van Juckema  (ong. 1580-1639), huwde in 1603 Edwer Gerrroltsdr. Van Cammingha  (ong. 1580-1606).
* Edwer is weer een achternicht van Fedt Sybrants van Cammingha  [1]
*
Ruerd is een achterneef van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]

15.   Sytze/Sixtus Juliuszn. van Dekema  (ong. 1580-1626, broer van Luts Juliusdr. van Dekema  [9]). Hij huwde ong. 1600 Agatha Hesselsdr. Van Eminga  (ong. 1580-1626).
* Een broer van deze Agatha, Frans, huwde zus van Dorothea Minnesdr. van Eminga  [5], Bauck Minnesdr. van Eminga.

16.   Johan Goslicks van Herema  (ong. 1570-1628), huwde ong. 1596 met Wijts Pietersdr. Van Cammingha  (ong. 1570-1613).  
* Johan is een broer van Tjerck Goslicks van Herema [3]
*
Wijts is een achter-achternicht van o.a. Frans van Cammingha [11]

17.  Hijlck Joostdr. van Ockinga (ong. 1580->1626), trouwt ong. 1600 met Jarich Lolles van Ockinga (ong. 1575-1620) [18]
*
Hijlck is een volle nicht van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]

18.  Jarich Lolle van Ockinga (ong. 1575-1620), trouwt ong. 1600 met Hijlck Joostdr. van Ockinga (ong. 1580->1626) [17]

19.  Luts Minnesdr. van Cammingha (ong. 1550-1605), trouwt ong. 1575 met Carel van Sternsee (1551-1615)
Luts is een volle nicht van Sybrant Franses van Cammingha, man van Catharina van Donia [10]
Zij is zus van Gerrolt Minnesz. van Cammingha, die de schoonvader is van Ruurd van Juckema [14]

20.  Frans Hessels van Eminga (ong. 1574-1653) trouwt ong. 1600 met Bauck Minnesdr. van Eminga
Hij is een broer van Agatha Hesselsdr. van Eminga, die gehuwd was met Sytze Julius van Dekema [15]

21.  Jancke Laesesdr. van Douma (ong. 1567-1631), ongehuwd.
Jancke is een volle neef van Frau van Douma [12]

22.  Fedt Riencksdr. van Cammingha (ong. 1580-1650) huwde omstreeks 1600 met Taecke van Burmania (ong. 1555-1619).
Fedt is een volle nicht van Fedt van Ockinga [13]
Fedt is een volle nicht van Fedt Fr. van Cammingha [1]
Fedt is een volle nicht van Frans van Cammingha [11]
Fedt is een volle nicht van Hylck van Ockinga [17]
Fedt is een achternicht van Edwer Gerroltsdr. van Cammingha, vrouw van Ruurd van Juckema [14]

 

 

nr.

Naam

Woonplaats

Functie

Schilderij / overig?

1

Fedt Sybrantsdr. van Cammingha

Leeuwarden?

-

 

2

 Idzart (Sirtema) van Grovestins

Engelum, Grovestins?

kapitein

zijn wapen op spiegel dochter Luts van Grovestins.

3

Tjerck Goslicks van Herema

Berlikum (Herema State?)

grietman

grafsteen Berlikum

4

Luts Douwesdr. van Walta

Berlikum (Herema State?)

-

ja, uit 1605

5

Dorothea Minnesdr. van Eminga

Goutum, Wiarda State ?

-

eikenhouten kistje met wapens Galama-Eminga

6

Douwe Juliuszn. van Botnia

Franeker, Botniahuis ?

ontvanger

 

7

George Upckes van Burmania

Stiens, Burmania State

?

ja, uit 1620

8

Haring Upckes van Burmania

Deinum, Sierxma State

-

 

9

Luts Juliusdr. van Dekema

Stiens, Burmania State

-

ja, uit 1620

10

Catharina Fransdr. van Donia

Leeuwarden, Camminghahuis

-

 

11

Frans Sybrants van Cammingha

Leeuwarden, Camminghahuis

kapitein

 

12

Frau Erasmusdr. van Douma

Hallum, Feytsmastate ?

-

gevelsteen te Hallum

13

Fedt Joostdr. van Ockinga

Arum, Camminghastate ?

-

haar wapen op spiegel van zoon Taecke van Cammingha.

14

Ruerd Werps van Juckema

Menaldum, Orxmastate

?

 

15

Sytze Juliuszn. van Dekema

Weidum, Dekema State?

?

 

16

Johan Goslicks van Herema

Bolsward, Heremahuis ?

?

 
         
17 Hijlck Joostesdr. van Ockinga Burgwerd, Ockingahuis -  
18 Jarich Lolles van Ockinga Burgwerd, Ockingahuis ?  
19 Luts Minnesdr. van Cammingha (?) Franeker, Sjaerdemaslot/Sternseslot -  
20 Frans Hessels van Eminga Goutum, Emingastate? ? glas in lood raam te Delft
21 Jancke Laeses van Douma Cornjum? ? ja, Schilderij op rkd.nl
22 Fed Riencksdr. van Cammingha Ferwerd, Herjuwsma State -  

 


 

 

 Index


 

Botnia, Douwe Juliuszn. van.......................... 1

Botnia, Luts Jarichs van................................. 1

Botnia, Margriet Jarichs van.......................... 1

Burmania, George Upckes van..................... 1

Burmania, Haring Upckes van................... 1, 2

Cammingha, Edwer Gerrroltsdr. van.............. 2

Cammingha, Fedt Sybrants van..................... 2

Cammingha, Fedt Sybrantsdr. van................ 1

Cammingha, Fedt Wytzes van....................... 1

Cammingha, Frans Sybrants van.................... 1

Cammingha, Frans(iscus) Sybrants van.......... 1

Cammingha, Rienck Franses van................... 1

Cammingha, Saepck Fransd. van................... 2

Cammingha, Sicke Taeckes van..................... 2

Cammingha, Sybrant Franses van.............. 1, 2

Cammingha, Wijts Pietersdr. van.................. 2

Dekema, Luts Juliusdr. van........................ 1, 2

Dekema, Sixtus Juliuszn. van..................... 1, 2

Donia, Catharina Fransdr. van.................. 1, 2

Douma, Frau (Erasmusdr.) van..................... 1

Douma, Frau Erasmusdr. Van........................ 1

Eminga, Agatha Hesselsdr. Van.................. 1, 2

Eminga, Bauck Minnesdr. van.................... 1, 2

Eminga, Dorothea Minnesdr. van............. 1, 2

Eminga, Frans Hessels van............................ 1

Feytsma, Bocke Jelgers van....................... 1, 2

Feytsma, Hessel Jelgers van.......................... 1

Galama, Galo Hanses van.............................. 1

Grovestins, Idzard (Sirtema) van.................. 1

Heerma, Goslick Tjercks van......................... 1

Heerma, Tjerck Goslicks van......................... 1

Herema, Johan Goslicks van......................... 2

Heringa, Rixt van.......................................... 1

Jongema, Frans Laeses van........................... 1

Jongema, Franske Laesdr. van....................... 1

Juckema, Ruerd Werps van.......................... 2

Manninga, Oede Hayesdr. van...................... 1

Ockinga, Catharina Joostdr. van.................... 1

Ockinga, Fedt Joostdr. van........................... 2

Ockinga, Joost Heres van.............................. 2

Walta, Luts Douwesdr. van........................... 1


 

 


 

 

à Hieronder kleine afbeeldingen van de namen op de hensbeker.

1 – Fedt van Cammingha

2 – Idzard van Grovestins

3 – Tjerck van Herema

4 – Lucia van Walta

 

5 – Dorothea van Eminga

6 – Douwe van Botnia

 

7 – George van Burmania

8 – Hauck van Burmania

9 – Lucia van Dekema

10 – Katrijn van Donia

11 – Fransiscus a Cammingha

12 – Frau van Douma

13 – Fedt van Ockinga

14 – Ruerd van Juckema

15 – Sixtus a Dekama

16 – Johan van Heerma