Grafzerk Hania-Van Osinga te Weidum

In de Hervormde kerk te Weidum ligt een mooie zerk voor de hopman Titus van Hania en Beets van Osinga. Een bijna indentieke grafzerk ligt er naast en was bestemd voor hopman Viglius van Hania en Aelke van Scheltema.

Het gaat hier om Beets van Osinga, waarschijnlijk in 1564 te Schettens geboren op Osinga State als dochter van Jancke van Osinga en Tiemck Aebinga van Humalda. Ze trad in het huwelijk met de eveneens adellijke persoon Titus Dyes van Hania, die zijn state in Weidum had. Hij was een zoon van Dye Gales van Hania en Sju Pietersdr. van Hetttinga. Toen Titus, die hopman in het leger was, op 15 oktober 1605 overleed, werd er door de beroemde beeldhouwer Pieter Claesz. in 1612 een grafzerk gemaakt. Deze kreeg een prominente plaats in de Hervormde kerk te Weidum. Hierop stond Titus levensgroot afgebeeld met een staf/speer in zijn hand. Zijn vrouw Beets werd er echter niet op afgebeeld in tegenstelling tot de grafzerk van zijn zwager Sijbrand van Osinga, die met zijn vrouw Ath van Aggema beiden werden afgebeeld op de beroemde zerk in Schettens, gemaakt door dezelfde beeldhouwer !! Naast de steen van Titus ligt, heel bijzonder, een bijna indentieke steen voor Titus zijn broer Wigle van Hania.
Op de steen van Titus en Beets, zijn hun alliantiewapens afgebeeld; het mannenwapen van Hania en het vrouwenwapen (een ruit) Van Osinga, met als helmteken een lelie.  Het grappige van zijn wapen is dat het een zogenaamd 'sprekend wapen' is. Heraldisch rechts is namelijk een hand afgebeeld, in het Fries 'han'. De andere helft is voorzien van twee lelies. Ditzelfde heeft ook de bekende familie Camstra gedaan: Een kam, een een ster en een rad (wiel). Als je de naam als 'camstera' uitspreekt klopt dit. 

Volgens de gebruikelijke methode zijn Beets haar grootouders hun alliantiewapens afgebeeld op de heralische linkerkant. Boven dus Seerp van Osinga en Jel van Herema en onder Frans Aebinga van Humalda en Anna van Feytsma. Als bijzonderheid kan nog gemeld worden dat deze zerk de roerige begin jaren van het Franse bewind heeft overleefd, want de meeste wapens zijn nog intact. 

Ook op deze zerk een latijns gedicht (waarvan ik de vertaling helaas niet heb kunnen vinden) in een cartouche onder de mans-afbeelding:

 

Cernis in hoc tumulo L (a t.....) lia quarr sint /
Lubrica, quae mul ..................ceres amasq ...... /
Divituae quid suntZ, quid (nono ?)Z quid nobile st...(r?) /
Quae dominos nequent morte levare suo (..?) /
Sic ergo, ut possis postf..era viv.. vive: /
Disae mori, aeternum ne m........ Vale /
                                                I.V.F.


Het randschrift luidt:

Ao1615 DE 15 /
8BRIS STERF DE ED; ERENTF: MANHAFTE TITUS VA HANNYA /
Ao 16.. DE ............ STERF /
D; ED: EERBr IVFR BETS VA OSINGHA ZY HVISFROV. EN ZY HIER BEGRA /

Toen Titus, geen kinderen achterlatend, overleed is waarschijnlijk al gauw opdracht gegeven aan Pieter Claes (Antiek) om een mooie grafsteen te maken voor hun beiden. Het duurde echter tot 1612 voordat de zerk geplaatst kon worden in de kerk. Omdat Beets toen nog leefde werden wel haar naam e.d. op het randschrift vermeld, maar natuurlijk nog niet de sterfdata. Dit kon er dan later zo ingebeiteld worden. Maar om een of andere reden heeft ze er vanaf gezien om naast haar man te worden begraven, want als ze op 65-jarige leeftijd overlijdt op 7 november 1629 wordt ze begraven in Schettens. Dit blijkt namelijk uit de grafsteen, die als eerste vanuit de ingang in de kerk te Schettens ligt. Op deze familie-steen, waarop ik een  volgende keer terug zal worden, staat namelijk vermeld:

ANNO 1629 DEN 7en NOVEMBER STERF DIE
................(EDELE) WEL DUCDENRYCKE YUFFROV BEETS VA
OSINGA OUT 65 IAER  DIE NAGELATEN WEDVWE VAN
TYTTE VAN HANNIA ENDE LEIT AL HIER BEGRAVEN

--> Alliantiewapen Hania-Van Osinga

 

 

 

 

 

 

 

 

--> kwartierwapens Van Osinga-Van Herema. Dit waren de grootouders van vader's kant van Beets van Osinga.

 

 

 

 

 

 

--> kwartierwapens Aebinga van Humalda-Van Feytsma. Dit waren de grootouders van moeder's kant van Beets van Osinga.

 

 

 

 

 

 

Hier is duidelijk te zien dat de zerk gemaakt is door P.C. (Pieter Claes (Antiek)) in 1612.

 

 

 

--> De door A. Martin gemaakte tekening uit de 19e eeuw.