Groninger kapiteins (3) : Nicolaas van Boringer


In deze serie worden de Friese kapiteins behandeld, die in de 16e en 17e eeuw in het 'Friesche Nassause Regiment' dienden. Het is een lange rij van vooral adellijke officiers, van wie soms veel bekend is, maar soms ook praktisch niets. 

 



Achtergrond
Zijn familie is waarschijnlijk afkomstig uit de deelstaat Baden Württemberg. Hun familienaam zou dan van het plaatsje Böhringen kunnen komen.
In 1613 woonde hij te Nijmegen, omdat daar zijn zoon Ernst Frederick geboren werd.
De naam werd ook wel als Beringer/Berringer/Böhringer geschreven.

De genealogie van deze familie is tamelijk lastig te vinden, waarschijnlijk omdat Nicolaas vanuit Duitsland naar Nederland is gekomen.
Er zijn inmiddels ook een ritmeester Andries van Beringen (gehuwd met Maria van Mierop) en een Conrad van Beringen aangetroffen.
Deze Andries was luitenant en hij voerde in 1600 bij de Slag bij Nieuwpoort, de compagnie curassiers aan van de Heren van Corbeek.
Wellicht hebben we hier met twee broers te maken.
 

Huwelijk
Omstreeks 1600 is hij getrouwd met Aldegonda von Selberg, waarschijnlijk ook uit Duitsland afkomstig.
Op 6 januari 1613 laten ze hun zoon Ernst Frederick Boringer dopen in de kerk van Nijmegen, waarbij zij met de meer Nederlandse naam 'Aeltgen' wordt genoemd.
Verder is er uit de archieven nog een zoon Hans Conraet bekend.

boven: doopakte Ernst Frederick Beringer op 6-1-1613 te Nijmegen.


Militaire carriere
Hij diende vanaf 1608 acht jaar als luitenant in de compagnie van kapitein Hans Meinhard van Schoenberg.
Na zijn dood volgde Van Boringer hem op als kapitein.
Hij was dus kapitein van 1616-1638
en dan vermoedelijk als kapitein van een Hoogduitse Compagnie, die betaald werd door Groningen.

Op 10 januari 1621 besloten Gedeputeerde Staten (G.S.) van Groningen om zijn traktement in te houden, omdat hij zich zonder 'voorkennis van de provincie' in dienst had begeven van de Republiek van Ulm.
Op 16 maart 1621 kreeg Nicolaas de aanzegging van G.S. om zijn excuses aan te bieden aan de Staten op de Landdag
Wellicht heeft hij dit ook gedaan, want G.S. besloten om hem op 1 juni 1621 'wederom in het genot van traktement te stellen'.
In 1621 en tussen 1627-1632 schrijft hij brieven aan de stadhouder Ernst Casimir, terwijl hij in garnizoen in Groenlo ligt.
In 1622 werd de commies Gerrit Jansen Aarnhem door G.S. gelast om Niclaes Boringer f 635,- uit te betalen, wegen 'lening en vivres' voor zijn compagnie.
In 1623 is hij vermeld in het Hoogduitse regiment van Ernst Casimir (bron: J. Punt).
Nicolaas van Beringen was dus in dienst van het Staatse leger en hij zal mogelijk als Groninger kapitein aanwezig zijn geweest tijdens het Beleg van Grolle in 1627.
In 1634 komen we hem nog een keer tegen in de Groninger resoluties, waarbij kapitein en sergeant-majoor Balfour, overste-luitenant Hanecroot en kapitein Beringer uitstel verzoeken van de betaling van de vivres, wapens en gasthuyscosten, welke ze onder voorbehoud verleend krijgen.

Na de verovering van Groenlo (of: Grolle/Grol) werd Herman Otto graaf van Limburg Stirum benoemd tot gouverneur van Groenlo.
Tegelijk werd Nicolaus Boringer de nieuwe stadscommandant, welke functie hij tot zijn dood zal hebben vervuld.
Het was Johan den Ouden die als nieuwe stadscommandant werd benoemd en hij was dit tot 22 oktober 1645 toen hij overleed. Ook hij werd in de Calixtuskerk begraven.

Op 20 maart 1638 werd luitenant Reinholt Huinge als nieuwe kapitein gekozen, in plaats van 'wijlen Niclaes Beringe'. De vaandrig Paulus Naut werd luitenant en Assuerus Tamminga werd de nieuwe vaandrig.

Grafzerk
In de functie van kapitein overleed hij op 12 maart 1638, waarna hij werd begraven in de Calixtus-kerk van Groenlo.
Zijn grafsteen is gelukkig goed bewaard gebleven en heeft een volledige latijns opschrift.
Ook zijn vrouw Aldegonda van Selberg ligt bij hem in hetzelfde graf.

 

 

De latijnse tekst op de zerk is:

bovenaan:
'Ano MDCXXX8
XII MARTIJ OBIIT

rechts:
PRAENOBILIS AC STRAENUUS CAPITANIUS (NICOL)AUS
BORINGER A LUNHORST COMMENDATOR IN GROLL

onderaan:
VIVIT POST FUNERA VIRTUS

links:
NOBILLISIMA AC   VIRTUOSA ALDEGUNDIS A SELBERG
FIDELISSIMA EIUS UXOR OBIIT 7 FEBRUARY

******************************************

De vertaling hiervan is ongeveer als volgt:

In het jaar 1638
12 maart overleden

De zeer edele en dappere kapitein Nicolaus
Boringer van Lunhorst, commandant in Groenlo

Deugd overleeft de dood

Edele en deugdzame Aldegonda van Selberg
Zijn betrouwbare vrouw overleden 7 februari

Grafzerk Petrus Boringer
Er ligt ook nog een zerk voor Petrus Boringer in dezelfde kerk.
De beschrijving volgens 'Archief De Graafschap' uit juli 1946 is als volgt:

23.  No 72.

Ao MDCXXXIIII XXV APRIL
OBYT NOBILIS PETRUS BORINGER
AETATIS SUE XXIIII
OMNIA MORTE CADUNT
NESCIT MORTEM UNICA
VIRTUS 

Met afgehakt wapen ? met helm waarop een vlucht waartusschen figuur uit het schild.
Kleur bruin, formaat 119x214.

Het lijkt waarschijnlijk dat het hier om een zoon van Nicolaas Boringer gaat, aangezien deze Petrus in 1610 is geboren.
Van deze Petrus is verder nu nog niets bekend.

 

Hazezathe Lunhorst
Nicolaas werd op 6 oktober 1636 beleend met het Bergsche (Heerenberg) leengoed Lunhorst, vlakbij Didam in Gelderland.
In 1635 en 1636 voerde hij nog een proces tegen Hans Jurgen Eyckel, richter en holtrichter te Didam, wegens niet toelating als markgenoot.
Lang heeft hij echter niet kunnen genieten van deze vast eervolle belening.
De titel kwam echter wel pontificaal op zijn grafzerk: Boringer a Lunhorst.
Van de bovengenoemde zoon Hans Conraet van Boringer weten we dat hij, na het overlijden van zijn vader, op 9 maart 1639 werd beleend met het 's Heerenbergse leengoed Lunhorst.
De havezathe bestaat nog steeds onder dezelfde naam.

--> kaart van 't kwartier Zutphen. Met de rode pijl is havezathe de Lunhorst aangegeven.

--> Pentekening uit 1721 van Havezathe de Luynhorst, gemaakt door Maximiliaan de Raad.

In 1788 werd Havezathe "De Luynhorst" herbouwd met gebruikmaking van 16e eeuws muurwerk.
Het heeft nog een deels oorspronkelijk interieur en in de gevel is een gedenksteen met wapen en opschrift aanwezig.

HOOG WEL GEBO VRYHEER Y E VAN DER HEYDEN TOT BAAK EN MEYERING EN LUYNHORST HEEFT LATEN HERBOUWEN
DIT HAVESAAT DE LUYNHORST GENAAMT
ANNO 1788       ANNO 1560

--> Havezathe De Lunhorst anno 2019

Familieleden in het leger


Vaandels

Niet bekend.

 

Compagnie nr. ?
*  (*ong. 1580-
U1638)
* Kapitein van 1616-1638

* Voorganger: Hans Meinhard van Schoenberg
* Opvolger: Reinholt Huinge

* Hoogste militaire functie: kapitein
* Woonplaats: Nijmegen, Didam

Meer informatie:
http://www.chrisvankeulen.nl/didam.htm
https://www.levenindeliemers.nl/verhalen/155-de-luynhorst
http://www.gevelstenen.net/kerninventarisatie/images/Didam/6941RD09k.jpg


Samen met Jeroen Punt (NMM) proberen we de lijsten van Friese compagnies zoveel mogelijk te reconstrueren.

Friese Nassause Regiment

  1. Jacob van Roussel

  2. Adriaen Slijp

  3. Bonefacius van Scheltema

  4. Ludolf Potter

  5. Frans van Roussel

  6. Abbe van Bootsma

  7. Jan Sageman

  8. Juw van Eysinga

  9. Frans van Donia

  10. Lolle van Ockinga

  11. Taecke van Hettinga

  12. Frans van Cammingha

  13. Wigle van Hania

  14. Arent van Arentsma

  15. Wopcke van Herema

  16. Willem van Inthiema

  17. Ids van Eminga

  18. Seerp van Dijxtra

  19. Sybren van Walta

  20. Tiete van Galama

  21. Jacques van Oenema

  22. Sybe van Aylva

  23. Jan van Burmania

  24. Juw van Harinxma

  25. Jarich van Hottinga

  26. Epe van Heemstra

  27. Douwe van Andringa

  28. Rienck van Dekema

Groninger Nassause Regiment

  1. Caspar van Ewsum

  2. Boiocko van der Wenghe

  3. Nicolaas van Boringer

 


 

--> beschrijving van de grafzerk uit 1892 (bron: beelbank RCE)


Eigen volk; algemeen tijdschrift voor volkskunde (folklore) en dialect voor Nederland, Oost- en West-Indië, Vlaanderen, Zuid-Afrika en Noord-Amerika, jrg 11, 1939, 1939

 


KindErnst Frederick BeringerVaderNicolaes BeringerMoederAeltgen BeringersDatum document6/1/1613GetuigenReijnier Ditvort, Cap. Hertoch, Joffrouw GoetackersArchiefnummer510ArchiefnaamRetroacta van de Burgerlijke Stand Nijmegen (RBS)Inventarisnummer1164BronbeschrijvingDoopregister Nederduits-Gereformeerde gemeente NijmegenFolio71Afkomstig uit archief510 Retroacta van de Burgerlijke Stand Nijmegen (RBS), inv.nr. 1164


 

--> kaart van omgeveing Doesburg, waarbij 'Lunhorst' nog net is vermeld onderaan.

 




https://www.levenindeliemers.nl/verhalen/155-de-luynhorst

Havezathe "De Luynhorst". In 1788 herbouwd met gebruikmaking van 16e eeuws muurwerk. Deels oorspronkelijk interieur. In de gevel gedenksteen met wapen en opschrift.

 

http://www.gevelstenen.net/kerninventarisatie/images/Didam/6941RD09k.jpg

YOHAN EVERARD VANDERHEYDEN
HOOG WEL GEBO VRYHEER Y E VAN DER HEYDEN TOT BAAK EN MEYERING EN LUYNHORST HEEFT LATEN HERBOUWEN
DIT HAVESAAT DE LUYNHORST GENAAMT
ANNO 1788       ANNO 1560

 

 

https://theo-goossen-zevenaar.webnode.nl/news/didamse-bestaan-in-bos-en-hei/
Op 16 oktober 1684 was er weer, naar aanleiding van de openstaande rekeningen, een rechtszitting. Deze werd voorgezeten door drost Elbert Swaefken, bijgestaan door Jhr. Erick van Voorst en stadhouder Roelandt. Enige markgenoten waren aanwezig en wel: de heer van Erp. Jhr. Heisgen, Dr. Henrick Schaap als gevolmachtigde van mevrouw van Beringer.

 

https://www.absolutefacts.nl/kastelen/data/havezate-de-luynhorst.htm


https://en.wikipedia.org/wiki/Bohringer

BohringerBöhringer, or Boehringer is a surname of German origin. The name probably derives from the toponymic Böhringen, found mainly in Baden-Württemberg.

 


The Roots of Donald Trump - 45th President of the United States

VII generatie voorouder van Donald Trump
Johann Nicolaus Böhringer, gehuwd met Maria Philippina Rank (1754-?)
Hun dochter Anna Katharina Böhringer (1775-1846) huwde een JOhann Gottlieb Bechtloff.
Anna werd te Ungstein geboren, dit ligt overigens weer vlakbij Baden-Wurttemberg.


http://www.archieven.nl/index.php/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=26&miaet=1&micode=0214&minr=3147154&miview=inv2&milang=nl

3330      Stukken betreffende het proces van Nicolaas van Beringen, kapitein, commandeur te Groenlo, en eigenaar van den Luynhorst onder Didam, tegen Hans Jurgen Eyckel, richter en holtrichter te Didam, wegens niet-toelating als markgenoot, 1635, 1636. Met retroacta van 1609 af 1 pak

 


https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=154&miadt=5&miaet=54&micode=IX0001-0118&minr=4588269&milang=nl&misort=last_mod%7Casc&mizk_alle=boringer&miview=ldt

Resolutie            10 jan 1621 : Goedgevonden het traktement van de kapitein Niclaes Boringer, die zich zonder voorkennis van deze provincie in dienst heeft begeven van de republiek van Ulm, in te houden
Beschrijving:      Goedgevonden het traktement van de kapitein Niclaes Boringer, die zich zonder voorkennis van deze provincie in dienst heeft begeven van de republiek van Ulm, in te houden
Datering:             10 jan 1621
Toegangsnummer:         1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

 

1 jun 1621 : Kapitein Boringer wederom in het genot van traktement gesteld (zie 10 januari 1621)
Beschrijving:     

Kapitein Boringer wederom in het genot van traktement gesteld (zie 10 januari 1621)
Datering:         1 jun 1621
Toegangsnummer:         1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

 

20 mrt 1638 : Benoeming luitenant Reinholt Huinge tot kapitein, in plaats van wijlen Niclaes Beringa, de vaandrig Paulus Naut tot luitenant en Assuerus Tamminga tot vaandrig

Beschrijving:      Benoeming luitenant Reinholt Huinge tot kapitein, in plaats van wijlen Niclaes Beringa, de vaandrig Paulus Naut tot luitenant en Assuerus Tamminga tot vaandrig

Datering:             20 mrt 1638

Toegangsnummer:         1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

Inventarisnummer:        125 [Aanvragen (verzoek tot inzage op de studiezaal)  ]

 

 

Resolutie            16 mrt 1621 : Kapitein Beringer, wegens zijn absentie zonder voorkennis van Gedeputeerde Staten, aangezegd hierover zijn excuses aan te bieden aan de Staten op de Landdag en daarna resolutie en antwoord af te wachten

Beschrijving:      Kapitein Beringer, wegens zijn absentie zonder voorkennis van Gedeputeerde Staten, aangezegd hierover zijn excuses aan te bieden aan de Staten op de Landdag en daarna resolutie en antwoord af te wachten

Datering:             16 mrt 1621

Toegangsnummer:         1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

Inventarisnummer:        118 [Aanvragen (verzoek tot inzage op de studiezaal)


 

IX0001-0124 resoluties van gedeputeerde staten (Toegangnr 1 inv.nr. 124), 1629 nov. 3 - 1635 jan 23   

favoriet Plaats een aantekening Delen Reageren Print knop

Resolutie            13 mei 1634 : De overste-luitenant Coutis en de kapitein en sergeant-majoor Van Starkenborch verzoeken uitstel van de betaling van de vivres, wapens en "gasthuijscosten". - Verleend onder voorbehoud

Beschrijving:     

De overste-luitenant Coutis en de kapitein en sergeant-majoor Van Starkenborch verzoeken uitstel van de betaling van de vivres, wapens en "gasthuijscosten". - Verleend onder voorbehoud

Datering:            

13 mei 1634

Toegangsnummer:        

1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

Inventarisnummer:       

124 [Aanvragen (verzoek tot inzage op de studiezaal)  ]

Organisatie: Groninger Archieven


Resolutie            13 mei 1634 : Als boven de kapitein en sergeant-majoor Balfour, de overste-luitenant Hanecroot en kapitein Beringer

Beschrijving:     

Als boven de kapitein en sergeant-majoor Balfour, de overste-luitenant Hanecroot en kapitein Beringer

Datering:            

13 mei 1634

Toegangsnummer:        

1 Staten van Stad en Lande, 1594 - 1798

Inventarisnummer:       

124 [Aanvragen (verzoek tot inzage op de studiezaal)  ]

Organisatie: Groninger Archieven