Aysma beginpagina


Grafzerk Focko van Aysma

Vorige week zaterdag, 25 maart, waren de kerken van Hallum, Ferwerd en Holwerd open voor bezichtiging, georganiseerd door de stichting Alde Fryske Tsjerken. Natuurlijk liet ik dit buitenkansje niet aan mij voorbijgaan, wat gelukkig ook beloond werd. Bij het binnengaan van de Hervormde kerk te Ferwerd, viel mijn oog meteen al op de forse grafzerk in de voorhal. Deze was staande geplaatst tegen een muur net als enige andere zerken. Al gauw zag ik dat het hier om een zekere Focke van Aysma ging. Nu was dit een redelijk grote familie, maar nader onderzoek leerde dat Focko een broer van Schelte van Aysma uit Schettens was. Deze Focko zal Schettens dus regelmatig hebben bezocht omdat z'n broer Schelte hier op Osinga State woonde. In elk geval zal hij bij de begrafenis van Schelte in 1637 zijn geweest. Ook overleed een paar maand voor hijzelf overleed, z'n schoonzus Tjemck van Osinga. Overigens staat op de zerk van Focko de titel J.U.D. Dit is een latijnse afkorting 'Juris Utriusque Doctor', wat betekent dat hij doctor in kerkelijk en burgerlijk recht was. Hij had dus gestudeerd, mischien wel aan de Franeker Academie. 

Ao: 1651 DEN 24
APRIL STERF DEN ED: HEER FOCKO VAN
AYSMA J.U.D. SECRTARIUS ENDE ONTFANGER
VAN VERWARADEEL EN LEYT ALHIER BEGRAVEN
Ao: 1653 DEN 25 APRIL STERF DEN E.D. 
JUFFROU YMPCK VAN JELTINGA SYN
HUYSVROU ENDE LEYT ALHIER 
BEGRAVEN

Op de mooi beeldgehouwen steen, waarvan ik helaas de maker niet weet, staat behalve deze tekst ook het alliantiewapen (=dubbel wapen, van zowel de man als de vrouw) van dit echtpaar. Helemaal bovenaan staan dan nog de wapens van de wederzijdse ouders, dus 4 wapens totaal. Opvallend detail is dat beide ouders van Focke (bijna) hetzelfde wapen hadden, wat verklaard wordt door het feit dat het beide Aysma's waren. Ook zit er een leuk verhaal aan deze steen. Toen een paar jaar geleden Harstastate te Hogebeintum gerestaureerd werd vond men in de tuin deze grafsteen. Hij lag op z'n kop en had daardoor de jaren goed doorstaan. Nu besloot men er een waardige plek voor te zoeken en het werd dus de Hervormde kerk te Ferwerd, waar hij oorspronkelijk ook thuis hoort. Wellicht heeft men de steen ivm de Franse overheersing veiliggesteld en dus verplaatst.

In de kerk was nog een verrassing. Achterin, tegen het koor, bevindt zich nog steeds de overdekte herebank van dit echtpaar. We weten dit omdat op de bovenkant hun beide wapens zijn afgebeeld in houtsnijwerk. Aysma natuurlijk met de leeuw als wapen en als helmteken en Jeltinga met de dubbele adelaar en 2 handen als helmteken. 

 


 

Opname uit 1978 van de zerk toen deze nog in de tuin van Harsta State te Hegebeintum stond.
(De zerk zou afkomstig zijn uit de kerk van Ferwerd en na de Franse revolutie hierheen gebracht zijn.)
Uit: Noordelijk Oostergo. Ferwerderadeel. H. vd Berg

 

Tot slot zal ik in het kort de de stamboom weergeven van deze familie.

1.      Hotze Hessels van Aysma geb. ong 1550,(zoon van Hessel van Aysma en Wybrich van Buma tr. (1) Lolck Scheltesd. van Aysma , geboren in 1553, (dochter van Schelte van Aysma en Tjets van Aesgema) overleed 10 Sep 1593, tr. (2)Lolck Johansd. van Aysma , (dochter van Johan van Aysma en Joostje van Arentsma . Hotze overleed 7 Feb 1603.

                         Kinderen van Lolck Scheltesd. van Aysma:

                     i       Tjets Hothjesd. van Aysma   geb. in 1573.

                     ii     Focke van Aysma beroep: JUD, secretaris, tr. 22 Okt 1630, te Leeuwarden, IJmck Buwesd. van Jeltinga , geboren 25 Sep 1590, (dochter van Buwe van Jeltinga en N.N.) overleed 25 Apr 1653, begraven: Ferwerd.  Focke overleed 24 Apr 1651, begraven: Ferwerd. Woonde te Ferwerd (?) 

                    iii      Schelte Hothjes van Aysma   geboren in 1578, beroep: Kolonel, tr. 6 Dec 1612, te Beetgum, Tjemck Sijbrensdr. van Osinga , geboren in 1593, (dochter van Sijbrand van Osinga en Ath Sijdsd. van Aggama), overleed 11 Jan 1653 te Schettens, begraven: Schettens.  Schelte overleed 23 Aug 1637 in Geertruidenberg, begraven: Schettens.  Woonde te Schettens op Osinga State. Tjemck: Overleed als weduwe.

                     iv      IJdtje van Aysma geboren in 1588, tr. IJsbrant Meynerts van Mellinga, geboren in 1584, overleed in 1665.  IJdtje overleed 30 Apr 1651

                     v       Hessel van Aysma .

                             Kinderen van Lolck Johansd. van Aysma:

                     vi       Lolck van Aysma tr. Gajus Nauta.  Testeerde 27 jan. 1646.

                     vii       Wijbrich van Aysma tr. 16 Dec 1627, Pieter Jarichs van Knijff , geb 6 Nov 1601, overleed 13 Nov 1632.  Wijbrich overleed 30 Apr 1642.

                     viii       Joostje van Aysma alias : Josina van Aysma tr. Jacob Gerrits van Cronenburgh.