De dorpspomp te Prinsenhage

In Prinsenhage is in 1769 een nieuwe dorpspomp gekomen,

 

http://www.wijkbladprincenhage.net/over-princenhage/#prettyPhoto/6/

Op de Haagsemarkt prijkt nog steeds een arduinstenen pomp. Deze werd vervaardigd door de Bredase steenhouwer Guillame Carrier.
Op één van de zijkanten van de pomp staan de letters AALVA die wordt geïnterpreteerd als de inscriptie Annae Animo Libens Vovit Aysma.
Dit zou betekenen dat de toenmalige schout Jan Lauta van Aysma de pomp heeft doen plaatsen ter herinnering aan zijn jong gestorven dochtertje Anna.
Aysma zelf woonde in een herenhuis nabij de pomp. (Thans nummer 23, het werkhuis van de heer Arie Roobol). De pomp was omgeven door een rij bomen de de drie Lindekens werden genoemd (het huidige wapen van het dorp).
De pomp heeft niet altijd op de huidige plaats gestaan, maar meer naar het Zuiden. Het verplaatsen was niet zo’n bezwaar omdat keizer Napoleon (1769-1821)  een “keiweg van Breda naar Antwerpen liet aanleggen” die door de dorpskern van Princenhage zou gaan lopen. Op de oude plaats stond de pomp in de weg voor de rijtuigen zodat tot verplaatsing “met enkele treden” werd besloten.
Foto van de pomp toen er nog rails van de stoomtram lagen.

 

onder: Taxandria, XLV (45), 1938

 

http://deoranjeboom.nl/wp-content/uploads/2015/02/Jb-35-1982-05.pdf

Op het midden van het plein vóór café "Het Rode Hert" staat een zeer fraaie arduinstenen pomp opgesteld, die de stijlkenmerken Lodewijk XIV-XV vertoont. Deze werd in 1769 vervaardigd door de Bredase steenhouwer Guillaume Carrier, die in 1767 al het beeldhouwwerk aan de gevel van het stadhuis te Breda had vervaardigd. Op een der zijkanten van de pomp staan de letters AALVA, die in 1938 werden geïnterpreteerd als de afkorting van de inscriptie:

ANNAE ANIMO LIBENS VOVIT AYSMA.

Dit zou betekenen dat de toenmalige schout Jan Lauta van Aysma de pomp (in 1769) heeft doen plaatsen ter herinnering aan zijn jonggestorven dochtertje Anna. 3 Aysma zelf woonde in een herenhuis (thans no. 23) nabij de pomp. Het sierlijk bouwsel was omgeven door een rij bomen die "de Lindekens" genoemd werden. De pomp heeft niet altijd op deze plaats gestaan, maar iets meer naar het zuiden. In 1814 werd vastgesteld, dat buis en staander defect waren. Daarom was algehele afbraak nodig. Dit was niet zo'n groot bezwaar, omdat de nieuwe op last van Keizer Napoleon aangelegde keiweg van Breda naar Antwerpen binnenkort door de dorpskom zou gaan lopen. Op de oude plaats stond de pomp in de weg voor de rijtuigen, zodat tegelijk tot verplaatsing "met enkele treden" werd besloten. Op de pomp zou een straatlantaarn geplaatst worden. 4 Het dorpscentrum beschikte behalve over deze (grote) pomp ook nog over een kleine, waaromheen in 1777 eveneens een groep lindebomen werd geplant. In 1793 werden er 54 Jaarboek De Oranjeboom 35 (1982) 4 houten door ijzers met elkaar verbonden palen omheen geplaatst. Naast of nabij deze pompen lag nog een "bleekveld", dat voor het eerst in 1749 vermeld wordt. 5

3 F. Brekelmans, "Nog eens de inscriptie op de Prinsenhaagse dorpspomp", Taxandria XLV (1938) 51. Zie over Guillaume Carrier Geschiedenis van Breda II (Schiedam, 1977) 257